Chúa Nhật XV TN A, 12/7/2026
Rao giảng Lời Chúa

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK

Lời mở

Nói đến Lời Chúa là người ta thường nghĩ đến cuốn Thánh Kinh, đến việc giải thích Lời Chúa nói qua ngôn ngữ người Do Thái, rồi đến ngôn ngữ Hy Lạp, La Tinh để hiểu được nghĩa đen và nghĩa bóng. Trong các chủng viện và tu viện, người ta dạy vài trăm giờ về Thánh Kinh Cựu Ước lẫn Tân Ước để giúp học viên hiểu các câu chữ và sau này rao giảng Lời Chúa. Nhưng hình như người ta quên mất Đức Giêsu là Ngôi Lời Thiên Chúa làm người, nên môn Kitô học chỉ được dạy vài chục giờ trong chương trình đào tạo! Vì thế việc rao giảng Lời Chúa không còn thu hút được người nghe. Vậy chúng ta phải làm gì để giống như Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay (Mt 13,1-9): “Dân chúng tụ họp bên Người rất đông đến nỗi Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn dân chúng đứng trên bờ để nghe Người giảng dạy”.

1. Lời Chúa trong lịch sử Do Thái

Trước hết, ta tìm xem người Do Thái hiểu Lời Chúa như thế nào. Ngôn sứ Isaia (x. Is 55,10-11) giải thích: Lời Chúa ví như mưa tuyết từ trời sa xuống, làm cho cây cỏ xanh tươi, đem lại cơm bánh cho con người, thì “Lời Ta cũng vậy, một khi phát xuất từ miệng Ta, sẽ không trở về với Ta nếu chưa đạt kết quả, chưa thực hiện ý muốn của Ta, chưa chu toàn sứ mệnh Ta giao phó”. Như thế, Lời Chúa chính là một con người sống động đem lại những kết quả kỳ diệu vì thực hiện ý muốn, hay kế hoạch của Thiên Chúa là cứu độ muôn loài, là đem lại niềm vui, bình an, hạnh phúc để cho tất cả được thông phần vào sự sống nhiệm mầu của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, kết quả này chưa đạt được, vì chính người Do Thái chưa hiểu trọn vẹn Lời Chúa. Họ nghĩ Lời Chúa là những âm thanh vang vọng đến tai họ qua các tổ phụ, tiên tri, tư tế, rồi được ghi chép thành cuốn Sách Luật và Sách các Ngôn sứ, chứ không phải là một con người thi hành sứ mệnh được Thiên Chúa giao cho.

Thiên Chúa nói với dân Do Thái qua ông Abraham, nhất là qua ông Môsê, bằng những lời rất cụ thể và mãnh liệt đến nỗi cả núi Sinai bốc khói và tiếng vang như sấm, khiến người Do Thái phải nói với Môsê rằng: “Xin ông đừng để Thiên Chúa nói trực tiếp với chúng tôi, kẻo chúng tôi chết mất” (x. Xh 20,1-21). Chiều theo ý của họ, Môsê viết ra những Lời Chúa trên hai bia đá kèm theo những luật lệ giải thích từ Mười Điều răn. Người Do Thái rất trân trọng Lời Chúa đến nỗi làm hòm bia bằng vàng cất giữ các bia đá. Vua Salomon còn xây một đền thờ hết sức tráng lệ để cất giữ hòm bia và mỗi năm vị thượng tế được cử đến xông hương trước hòm bia. Nhưng đền thờ Giêrusalem bị vua Nabuchodonosor phá huỷ vào thế kỷ VI trước Công nguyên, hòm bia cũng không còn. Tiếc thay Lời Chúa không còn hiện diện như Lời sống động của một Thiên Chúa vô hình, mà lại trở thành miếng đá, hòm vàng, đền thánh. Người Do Thái đã đánh mất Lời Chúa. Còn người Công giáo thời nay thì sao?

2. Người Công giáo đón nhận Lời Chúa như thế nào?

Trong suốt dòng lịch sử, Thiên Chúa luôn nói với con người và qua con người nói với toàn thể vũ trụ. Vào thời cuối cùng, Thiên Chúa nói với chúng ta qua Người Con Một là Đức Giêsu Kitô (x. Dt 1,1-2). Người là Ngôi Lời Thiên Chúa làm người (Ga 1,14). Vì thế, lời Chúa không phải là những âm thanh, chữ viết, mà là một con người sống động để ta gặp gỡ, tiếp xúc, yêu thương và hoà nhập thành một với Ngôi Lời. Nhờ đó, ta trở thành lời cụ thể của Thiên Chúa nói với muôn loài trong trái đất và vũ trụ, những thụ tạo, “đang lâm vào cảnh hư ảo, lệ thuộc vào cảnh hư nát, để chúng được cùng với con cái Thiên Chúa chung hưởng tự do và vinh quang” (x. Rm 8,20-21).

Lời Thiên Chúa đến nói với ta bằng tất cả đời sống của Đức Giêsu, bằng những lời uy quyền và phép lạ, bằng cái chết và sống lại. Người đang sống động giữa chúng ta vì Người nói với ta rằng: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế”. Nhưng thử hỏi ta đã nghe được những gì từ Người?

Nhiều tín hữu vẫn nghĩ rằng Lời Chúa ghi trong cuốn Thánh Kinh Cựu Ước và Tân Ước, rồi nghiên cứu, tìm hiểu và lặp lại từng dấu chấm, dấu phẩy, qua những lời giải thích của các thầy dạy. Trong Phụng vụ, Lời Chúa được tôn kính khi trân trọng giơ cao và hôn kính cuốn Sách Thánh. Sư tôn kính còn được thể hiện qua những ngôi thánh đường khang trang để chứa đựng Lời Chúa; làm những hệ thống âm thanh hiện đại để rao giảng Lời Chúa; in tặng sách Thánh Kinh để phổ biến Lời Chúa. Các điều này tuy cần thiết, nhưng hình như nhiều người đang đóng kín Lời Chúa thành những âm thanh, chữ viết như người Do Thái và quên mất một Đấng sống động đang ở giữa họ!

Bài giảng trong thánh lễ là một ví dụ cụ thể. Giáo hội Công giáo hình như ngày càng muốn rút ngắn thời gian giảng dạy trong thánh lễ, từ 20 phút vào khoảng năm 1975, xuống còn 15 phút vào khoảng năm 2000 và hiện nay còn khoảng 10 phút vào năm 2026. Trong khi anh chị em thuộc các giáo hội khác như Chính Thống, Anh giáo, Tin Lành vẫn giảng dạy hàng tiếng đồng hồ. Không tìm hiểu Lời Chúa thật sự là ai thì làm sao ta có thể rao giảng cho con người?

Dù nhiều cơ sở tôn giáo được xây dựng, nhưng hàng trăm ngàn đứa trẻ ở vùng sâu, vùng xa, vùng cao nguyên, lại thiếu nơi chốn học hành! Hàng triệu bệnh nhân nghèo cần chăm sóc, nhưng vẫn đang thiếu vắng sự quan tâm. Khi Ngôi Lời Thiên Chúa đã trở thành con người, mà con người lại bị lãng quên, thì Lời Chúa được loan báo khó lòng vang vọng đến tai người khác.

Xin đừng quên Chúa Giêsu là một con người sống động đang ở giữa mọi người, đang nói những lời rất yêu thương, đầy quyền năng và nhất là ban Thánh Thần để giúp ta hiểu được Lời Thiên Chúa. Thế nhưng, tâm trí ta lại chứa đầy những lời vô nghĩa của con người, những hình ảnh dâm đãng, bạo lực, ma quái, hoang tưởng qua các phương tiện truyền thông. Thiên Chúa đã quảng đại gieo hạt giống Lời Chúa ở khắp nơi, dù mảnh đất lòng người có những lúc chai cứng như vệ đường, có khô cằn như sỏi đá, có rậm rạp như bụi gai thì Thiên Chúa vẫn chủ ý gieo hạt giống Nước Trời vào đó (x. Mt,13,1-9). Vì thế, chúng ta đang được kêu mời để trở lại với Chúa Giêsu, Lời sống động và linh nghiệm của Chúa Cha.

Qua Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới năm 2012 với chủ đề: “Tân Phúc Âm hoá để truyền thông đức tin”, Đức Thánh Cha Bênêđictô nhắc nhở rằng: “Lời Chúa không phải là những âm thanh, những chữ viết ghi trong một cuốn sách nào đó, nhưng là một con người sống động, là Đức Giêsu, Ngôi Lời Thiên Chúa làm người”. Khi kết hợp với Chúa Giêsu mỗi người mới có thể lắng nghe được lời của Người, hiểu được lời của Người và trở nên Lời của Người, vì chúng ta là chi thể trong thân thể mầu nhiệm của Người. ĐTC Phanxicô, năm 2019, cũng gửi Tông huấn Đức Giêsu đang sống để mời gọi ta lắng nghe Chúa Giêsu vì Người đang nói trong ta và ta hãy nói trong Người.

Lời kết

Lạy Chúa Giêsu, xin ban Thánh Thần cho chúng con như đã ban cho các tông đồ, và giúp chúng con thở được Thần Khí của Chúa để nói được Lời Người cho thế giới. Amen.