Lễ Giao thừa. 16/2/2026
Tâm tình đêm giao thừa
Giao thừa không còn là một thời điểm ngắn ngủi để ta vượt qua mau chóng, nhưng là cột mốc thời gian để đánh dấu bước chân của ta khi bước theo con đường sự thật và sự sống của Chúa Giêsu.
Lm. An tôn Nguyễn Ngọc Sơn
Trong lễ đêm giao thừa này chúng ta hợp với muôn loài để tạ ơn Chúa vì những hồng ân Chúa ban cho ta trong suốt năm cũ sắp qua và phó dâng toàn thể đời mình cho Chúa để bước sang năm mới với tâm tình phó thác, tin yêu.
1. Ý nghĩa của lễ giao thừa
Giao thừa có nghĩa là “cũ giao lại, mới tiếp lấy”. Phong tục người Việt xưa tin rằng mỗi năm có một vị thần thay Trời điều khiển nhân gian. Vào giữa đêm cuối cùng của năm, vị thần hành khiển bàn giao công việc cho vị mới, nên mọi người phải cúng tế để “tống cựu, nghinh tân”, nghĩa là tiễn ông cũ đón ông mới. Từ đình chùa đến tư gia, người ta tổ chức lễ cúng giao thừa rất trang trọng với lễ vật, hương hoa và văn tế để bỏ đi hết nhưng gì xấu xí, cũ kỹ của năm sắp qua và đón những điểu tốt đẹp, mới mẻ của năm sắp tới (x. Toan Ánh, Nếp cũ, Tín ngưỡng Việt Nam, quyển hạ, 1968, tr. 283).
Người tín hữu Công giáo, tuy vẫn giữ phong tục ngày Tết của dân tộc Việt nhưng tin rằng Thiên Chúa cai quản mọi sự trên trời, dưới đất và làm chủ thời gian. Không có vị thần linh nào bàn giao hay tiếp quản năm mới. Nhưng chính mỗi con người làm chủ vận mệnh, không gian và thời gian của mình, cũng như chịu trách nhiệm với Chúa về mỗi hành vi của mình dù tốt đẹp hay xấu xa.
Khi du nhập phong tục Tết của người Trung Quốc vào đất Việt, tổ tiên ta còn làm lễ trừ tịch vào lúc giao thừa để xua đuổi ma quỷ bằng việc đốt pháo. Tiếng pháo xua duổi tà ma, quỷ dữ ra khỏi nhà cửa, xóm làng. Nhưng người Công giáo, dù biết có ma quỷ tác động vào đời sống con người, nhưng chỉ trừ khử được chúng bằng sức mạnh của Chúa Giêsu và hành động theo sự soi sáng của Chúa Thánh Thần. Với sự trợ giúp của các thần thánh, người tín hữu xua đuổi chúng ra khỏi con người mình cũng như người khác thay vì sợ hãi chúng.
2. Tâm tình đêm giao thừa
Vì thế, thánh Phaolô mời gọi: “Anh em hãy vui mừng luôn mãi và cầu nguyện không ngừng. Hãy tạ ơn trong mọi hoàn cảnh. Đó là điều Thiên Chúa muốn trong Đức Giêsu Kitô”. Chúng ta tạ ơn vì mỗi ngày chúng ta sống đều là do ân sủng Chúa ban như ánh sáng, không khí, trời cao, biển rộng, sông dài trong đất nước xinh đẹp này mà chẳng đòi ta phải tỏ lòng biết ơn bằng bất cứ một việc gì. Chúng ta đã nhiều lần nhắc nhau rằng khối vật chất làm nên thân xác ta vô cùng kỳ diệu, nhưng xét theo cấu trúc hạ nguyên tử chúng chỉ là những hạt dương điện tử, trung hoà tử và âm điện tử vô cùng nhỏ bé, cách xa nhau và thay đổi không ngừng từng giây phút, khiến cơ thể ta là một khối vật chất hầu như trống rỗng.
Cái liên kết chúng lại để làm cho chúng tồn tại và làm nên giá trị cao quý của mỗi người chính là tinh thần, hay cụ thể hơn, là tình yêu, tư tưởng, niềm vui, hạnh phúc và chân thiện mỹ. Nhưng tất cả những giá trị trinh thần này lại bắt nguồn từ chính Thiên Chúa. Từng giây từng phút ta đang yêu thương, suy nghĩ, mơ ước hạnh phúc và đi tìm chân thiện mỹ. Đây chính là bằng chứng từng giây phút Chúa đang yêu thương, bảo vệ ta và muốn chia sẻ cho ta sự sống vĩnh hằng, tình yêu vô biên, hạnh phúc vô tận của Ngài khi ban cho ta Con Một Ngài là Chúa Giêsu Kitô. Đấy là nguồn vui vô tần của người tín hữu.
Hiểu được tình yêu vô bờ của Cha trên trời, ta mới tiến bước vào năm mới Bính Ngọ với tinh thần tự do, tích cực của những người con sống theo hiến pháp mới của Nước Trời như bài Tin Mừng mời gọi (x. Mt 5, 1-10). Chúng ta đã tìm hiểu về tinh thần này trong hai chủ nhật IV và VI Thường niên vừa qua.
Hơn nữa khi chúng ta tràn đầy ân huệ của Chúa, chúng ta được mời gọi chia sẻ chúng cho nhau qua những lời cầu chúc năm mới, những đồng tiền mừng tuổi cho người già, lì xì cho người trẻ và quà Tết cho nhữg người nghèo khổ quanh mình.
Do đó, giao thừa không còn là một thời điểm ngắn ngủi để ta vượt qua mau chóng, nhưng là cột mốc thời gian để đánh dấu bước chân của ta khi bước theo con đường sự thật và sự sống của Chúa Giêsu. Con đường đó luôn mở rộng từng giây phút trong đời, giúp ta cảm nghiệm rằng mỗi giây phút sống ta đều có thể học thêm một điều mới lạ, biết thêm một sự thật, cảm nghiệm thêm được sự sống của Chúa để đem lại niềm vui, hạnh phúc và ơn cứu độ cho muôn loài. Amen.
