Cải cách sẽ là ưu tiên hàng đầu

Cải cách để phát triển bền vững, khỏa lấp bớt khoảng cách giàu nghèo là một mục tiêu lớn của lãnh đạo Trung Quốc hiện nay  Ảnh: Reuters 

CPCC quy tụ các lãnh đạo cấp cao của đảng, bộ trưởng, quan chức cấp tỉnh nhằm hoạch định nhiệm vụ phát triển kinh tế Trung Quốc trong năm 2014. Đây là thời điểm Trung Quốc hiện thực hóa quyết tâm cải cách theo tinh thần của hội nghị trung ương 3 vừa diễn ra. Các chính sách đưa ra trong hội nghị lần này sẽ được công bố trước Quốc hội Trung Quốc vào tháng 3-2014.

Một tuần trước khi diễn ra CPCC, cuộc họp của Bộ Chính trị Trung Quốc hôm 3-12 xác định thúc đẩy cải cách, giảm tốc nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng là mục tiêu chính trong năm 2014. Như vậy, sau nhiều năm tăng trưởng thần tốc, GDP không còn được xem như “tiêu chuẩn vàng”.

Giảm dự báo tăng trưởng

Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Trung Quốc Trì Phúc Lâm cho biết năm 2014 là thời điểm đặt nền móng nhằm giúp quyết tâm cải cách “đầu xuôi đuôi lọt”. Do vậy, CPCC được trông chờ sẽ đưa ra những quyết định mang tính định hướng cho những năm tiếp theo.

Theo báo Tài Tân, tờ báo kinh tế hàng đầu của Trung Quốc, hồi tháng 11 Thủ tướng Lý Khắc Cường khẳng định thúc đẩy cải cách, tái cơ cấu nền kinh tế là vấn đề quan trọng mà Trung Quốc đang phải hướng tới. Tăng trưởng kinh tế chỉ cần đạt mức 7,2% đã đủ để giải quyết công ăn việc làm cho 10 triệu lao động mới.

Thậm chí, Trung tâm tin tức quốc gia cho rằng Trung Quốc chỉ cần tăng 6,8% GDP đã có thể giải quyết công ăn việc làm cho hơn 10 triệu lao động. “Con số 1,3-1,5 triệu công ăn việc làm trên 1% tăng trưởng GDP đã trở nên lỗi thời. Hiện tại 1% tăng trưởng GDP có thể thúc đẩy công ăn việc làm cho khoảng 1,6 triệu người” – Tài Tân dẫn lời ông Ngưu Lê thuộc Trung tâm tin tức quốc gia.

Chủ nhiệm cơ quan dự báo kinh tế thuộc Trung tâm tin tức quốc gia Trung Quốc Chúc Bảo Lương nhận định tăng trưởng GDP của Trung Quốc sẽ giữ được mức 7,5% trong năm 2014. Tuy nhiên, ông Chúc kiến nghị các lãnh đạo Trung Quốc chỉ nên đặt dự báo tăng trưởng ở mức khoảng 7% nhằm tạo điều kiện tối ưu hóa nền kinh tế, giúp chính quyền địa phương và doanh nghiệp có thêm không gian để cải cách. Trung tâm Nghiên cứu phát triển Quốc vụ viện cũng kiến nghị đặt mục tiêu tăng trưởng trong năm 2014 ở mức 7%.

“Sát thủ ngầm” của quan chức

GDP không còn được xem là tiêu chuẩn vàng như trước kia mà được truyền thông Trung Quốc miêu tả là “sát thủ ngầm” đối với quan chức nước này. Báo Đô Thị Nam Phương lấy trường hợp của cựu phó chủ tịch tỉnh Hồ Bắc Quách Hữu Minh làm minh chứng. Ông Quách bị cách chức để điều tra “vi phạm kỷ luật nghiêm trọng” sau nhiều năm làm “người hùng tăng trưởng”.

12 năm đảm nhận các chức vụ lãnh đạo ở thành phố Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc, ông Quách đưa nơi đây trở thành một trong những thành phố tăng trưởng hàng đầu của tỉnh. Bốn năm trước khi được cất nhắc, Quách giúp GDP Nghi Xương tăng từ 100 tỉ nhân dân tệ (khoảng 16,5 tỉ USD) lên hơn 200 tỉ nhân dân tệ (khoảng 33 tỉ USD). Năng lực của Quách Hữu Minh được thể hiện một cách không thể chối cãi qua các con số biết nói. Năm 2011, Quách được thăng chức phó chủ tịch tỉnh Hồ Bắc.

Để ráo riết tăng trưởng GDP, Quách Hữu Minh không ngừng triển khai hàng loạt dự án trọng yếu bất chấp hậu quả. Từ đây, Quách đã mắc phải “bẫy GDP” và tiếp tục sa lầy với các dự án khổng lồ.

Báo Đô Thị Nam Phương dẫn lời một lãnh đạo giấu tên cho biết việc dùng tiêu chuẩn GDP để cất nhắc cán bộ là nguyên do khiến các quan chức bất chấp hậu quả dẫn đến những hậu quả khôn lường về kinh tế cũng như môi trường. Đây cũng là “sát thủ ngầm” đưa các quan chức đến vành móng ngựa.

Tuần trước, Ban Tổ chức trung ương Trung Quốc ban hành quy định mới nhằm tránh việc lấy GDP làm tiêu chuẩn “luận anh hùng” (cất nhắc cán bộ). Theo đó, việc đánh giá quan chức sẽ bao hàm các tiêu chuẩn về phí tổn cho tài nguyên môi trường, nợ địa phương và an toàn lao động.

ĐÔNG PHƯƠNG