Chúa Nhật Lễ Thánh Gia (năm A)
Gia đình hạnh phúc
Ta phải đưa Hài nhi Giêsu xa rời những con người nguy hiểm, xa cách những chốn nguy hiểm như thánh Giuse đã làm xưa. Nghĩa là phải giúp anh chị em mình hiểu được ý nghĩa và giá trị của sự thật, sự sống, tình yêu, hạnh phúc, niềm vui, bình an… theo đúng bản chất nguyên thuỷ của chúng.
Chúa Nhật Lễ Thánh Gia, năm A, 28.12.2025
Gia đình hạnh phúc
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn
Lời mở
Mỗi người chúng ta đều là thành viên của một hay nhiều gia đình, từ gia đình nhỏ bé với cha mẹ, ông bà đến cộng đồng lớn hơn là công ty, tu viện, giáo xứ, giáo phận, mở rộng hơn đến gia đình dân tộc, nhân loại và cả vũ trụ. Cao cả nhất là gia đình Thiên Chúa với Ba Ngôi, các thần thánh, trong đó có Thiên Chúa Tạo Hoá là Cha chung của muôn loài. Vì thế, chúng ta tìm hiểu hiện trạng gia đình để biết mình cần phải làm gì.
1.Hiện trạng nguy hiểm của gia đình
Bài Tin Mừng hôm nay (x. Mt 2,13-15.19-23) kể cho ta biết tình trạng Thánh Gia đang gặp nguy hiểm vì vua Hêrôđê tìm giết Chúa Giêsu. Thánh Giuse đang đêm phải đưa gia đình trốn sang nước Ai Cập ẩn náu. Sau khi vua băng hà, thánh Giuse đã đưa gia đình tránh xa những nơi nguy hiểm như Bê Lem và thủ đô Giêrusalem, vì con vua Hêrôđê vẫn còn cai trị nước Giuđê. Ngài đưa gia đình đến làng Nazareth, ở miền Bắc, xứ Galilê, để sống ẩn dật nhưng hạnh phúc.
Nhiều gia đình cũng đang gặp tình trạng nguy hiểm như mất bình an, hạnh phúc, niềm vui vì loại bỏ Đức Giêsu trong lòng con người cũng như trong cộng đồng xã hội. Chúa Giêsu chính là sự thật, sự sống, là tình yêu cụ thể của Thiên Chúa, nhưng một khi bị chối bỏ, loại trừ, nhiều gia đình rơi vào cảnh khốn khổ, tan vỡ, suy đồi.
Thứ Hai ngày 11.12.2025 vừa qua, tôi gặp một bệnh nhân bị rối loạn lo âu, lúc nào cũng sợ hãi vì đứa con 2 tuổi của anh có những triệu chứng sang chấn tâm lý, sau khi cháu bé tận mắt thấy vợ chồng anh đánh nhau. Cả hai người đều tốt nghiệp đại học. Do không kiềm chế được bản thân, anh đã đánh vợ, rồi chị vợ đang bị trầm cảm sau khi sinh, đã lao vào đánh chồng. Anh hối hận muốn làm hoà với vợ, nhưng không biết phải làm sao vì người vợ không chịu làm hoà. Anh thú nhận rằng mình là người Công giáo, nhưng từ 4 năm nay, sau khi lấy vợ ngoài Công giáo, anh không còn đi lễ và tin vào Chúa.
Sau khi đo các chỉ số sức khoẻ, tập cho anh thở vì dung tích thở của anh chỉ có 750ml trong khi anh cần đến 2.150ml mới đủ chuyển hoá máu đen thành máu đỏ. Anh còn thiếu máu não trầm trọng vì chích vaccine ngừa Covid-19 tới 4 lần nên các hạch bạch huyết nở to đã chặn đường máu lên não gây nên triệu chứng căng thẳng, nóng nảy, hoang tưởng, rối loạn lo âu. Tôi cũng khuyên anh tìm về với Chúa là nguồn tình yêu, hạnh phúc, niềm vui thì mới làm cho gia đình được bình an.
Đây chỉ là một trường hợp cụ thể về gia đình trong muôn vàn trường hợp đang xảy ra trên đất nước chúng ta và trên khắp thế giới.
Gia đình nào thường cũng có rất nhiều cuộc tranh cãi, xung đột lớn nhỏ vì các thành viên khác nhau về cá tính, nhận thức, trình độ học vấn, quan điểm chính trị hay xã hội, và cả những rối loạn tâm lý, tâm thần… Đó là lẽ tự nhiên của cộng đoàn có nhiều người.
Nhìn vào gia đình rộng lớn, tình trạng nguy hiểm còn nặng nề hơn. Mỗi năm có khoảng 50 triệu ca phá thai trên thế giới, hàng trăm triệu phôi thai bị giết hại do những viên thuốc ngừa thai khẩn cấp người ta dùng sau khi sinh hoạt vợ chồng, hay loại bỏ trong những ngân hàng phôi sau những lần thụ thai trong ống nghiệm. Hàng trăm triệu cuộc ly hôn xảy ra: ở các nước tiên tiến, cứ 2 cuộc hôn nhân có 1 cuộc ly hôn, còn ở Việt Nam cứ 10 cuộc hôn nhân có 3 cuộc ly hôn, với 2,2 triệu người trong năm 2024-2025 (x. https://nhandan.vn/bao-dong-tinh-trang-ly-hon-o-gioi-tre- post886590. html). Những xung đột, chiến tranh đang xảy ra ở Ucraina, ở dải Gaza, ở biên giới Campuchia và Thái Lan… chứng tỏ tình trạng gia đình nhân loại đang bất ổn.
Tuy nhiên khi xảy ra xung đột, người ta thường cho mình là đúng, bên kia là sai, chứ không lấy tiêu chuẩn là sự thật và quy chiếu vào đó để tìm ra giải pháp cho vấn đề đang tranh cãi.
Tiếc rằng trong hệ thống giáo dục hiện nay, người ta không dạy cho con người biết sự thật, mà chỉ cung cấp những tri thức theo các hệ tư tưởng, chủ nghĩa lệch lạc được đánh bóng thành những lý tưởng cao đẹp để cuốn hút những người không biết suy tư. Rồi các phương tiện thông tin đại chúng như sách báo, phim ảnh và các mạng xã hội lại ráo riết quảng cáo chúng bằng những hình ảnh hấp dẫn khiến người ta tưởng lầm là sự thật. Hơn nữa, các phương tiện này còn dẫn con người đến những thú vui giả tạo, những hạnh phúc chóng qua, và cả sự cứu thoát tạm thời bằng việc chiều theo bản năng thấp hèn, hưởng thụ vật chất qua rượu bia, ma tuý, ăn chơi trác táng, hay qua phim ảnh đồi truỵ, hoang đường, ma quái, hoặc các trò chơi điện tử vô ích gây hại cho sự sống thể xác cũng như tinh thần.
Đức Giêsu là sự thật, sự sống, tình yêu đang bị loại trừ, khiến nhiều gia đình mất đi bình an, hạnh phúc. Đứng trước hiện trạng này, “là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêu thương” (Cl 3,12), chúng ta phải làm gì?
2. Bảo vệ Chúa Giêsu
Trước hết, ta phải đưa Hài nhi Giêsu xa rời những con người nguy hiểm, xa cách những chốn nguy hiểm như thánh Giuse đã làm xưa. Nghĩa là phải giúp anh chị em mình hiểu được ý nghĩa và giá trị của sự thật, sự sống, tình yêu, hạnh phúc, niềm vui, bình an… theo đúng bản chất nguyên thuỷ của chúng. Muốn thế, ta cần tích cực học hỏi con đường sự thật và sự sống của Chúa Giêsu trong giáo huấn của Giáo Hội thay vì chỉ giữ đạo theo thói quen “sáng lễ, chiều kinh”. Nền văn hoá Công giáo, trong hai thiên niên kỷ vừa qua đã tạo nên nền văn minh Kitô giáo, nhưng chính vì Kitô hữu chúng ta không theo kịp những khám phá mới của thế giới và hội nhập những giá trị của văn hoá Công giáo mà nhiều người đã không còn tin theo Chúa Giêsu.
Trách nhiệm của ta là phải bảo vệ được Chúa Giêsu, bảo vệ được sự thật, sự sống, tình yêu và các giá trị của nền văn hoá Công Giáo, chống lại những dối trá, chết chóc, hận thù, tiêu cực trong gia đình và xã hội hiện nay.
Công việc thứ hai là phải thể hiện những giá trị tích cực đó trong đời sống gia đình như thánh Phaolô nhắc nhở qua Bài đọc II (x. Cl 3,12-21): “Anh chị em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hoà và nhẫn nại. Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau, nếu trong anh chị em người này có điều gì phải trách móc người kia”. Tôi đã khuyên người chồng trong câu chuyện kể trên hãy tích cực thực hiện những cử chỉ thân ái cho vợ con thì mới chữa lành sang chấn tâm lý của đứa con và hội chứng trầm cảm của người vợ. Chỉ những hành động tích cực mới có sức chữa lành các vết thương của tâm hồn. Một ly chè, chiếc bánh, một nụ cười, hay lời thăm hỏi thân tình mỗi khi đi làm về sẽ dần dần thoa dịu các vết thương đó.
Công việc thứ ba là cần gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu để “Lời của Người cư ngụ dồi dào trong chúng ta” như Mẹ Maria và thánh Giuse, để Người giúp ta vượt qua mọi thử thách và phát huy những ân huệ đặc biệt của Thánh Thần trong đời sống gia đình. Kết hợp thành một với Chúa Giêsu, ta sẽ được Người chuyển thông cho ta những giá trị cao cả để ta trở thành hiện thân của Người trong gia đình cũng như trong xã hội.
Lời kết
Cầu chúc anh chị em trở thành người tích cực xây dựng hạnh phúc cho gia đình mình. Amen.
