Chúa Nhật XII TN A, 21/6/2026
Vượt qua sợ hãi

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK

Lời mở

Qua các bài Thánh Kinh hôm nay, nhất là bài Tin Mừng (x. Mt 10,26-33), Chúa mời gọi chúng ta “đừng sợ”, dù trên đường đời ta có thể gặp nhiều thử thách, gian nan khiến chùn chân, không dám ra đi như một môn đệ thừa sai. Vì thế, chúng ta nên dành ít phút nhìn thẳng vào các nỗi sợ để xem có thể vượt thắng chúng như thế nào.

1. Những nỗi sợ hãi của con người

Sợ là ở trong trạng thái không yên lòng vì cho rằng có cái gì đó trực tiếp gây nguy hiểm hay thiệt hại cho mình, mà tự thấy không thể chống lại hoặc không thể tránh khỏi (x. Viện Ngôn ngữ học, Từ điển Tiếng Việt 2013, NXB Đà Nẵng, tr.1121). Có những nỗi sợ bắt nguồn từ bản năng sinh tồn như sợ chết, sợ độ cao, sợ bóng tối, sợ rắn nhện độc cắn…. Nhưng cũng có những nỗi sợ do tâm lý và xã hội không ổn định hay thiếu tương tác như sợ đám đông, sợ thất bại trong công việc, sợ bị cộng đồng từ chối. Ngoài ra còn có những hội chứng sợ hãi đặc biệt, mang tính bệnh tật, vì rối loạn về nhận thức như sợ không gian kín, sợ biển, sợ ma, sợ máy bay…

Nếu so sánh đời sống của những người sơ khai cách đây vài chục ngàn năm, ta thấy đời sống hiện nay có vẻ như rất an toàn, ổn định. Trước đây người ta sợ những sức mạnh thiên nhiên như núi sông, biển cả, mưa bão, sấm sét, hổ báo, rắn rết… vì chúng có thể gây hại cho sự sống con người. Nhưng khi đã biết phá núi, lấp sông, ngăn biển, săn thú… con người lại có nhiều nỗi sợ hãi khác.

Ngày nay, với khoa học kỹ thuật hiện đại, con người ở trong những ngôi nhà tiện nghi; có lương thực bổ dưỡng; có các cách chữa trị bệnh tật hiệu quả; có những phương tiện giúp sống thoải mái, như cột thu lôi, máy lạnh, máy sưởi, đèn điện, bếp điện, điện thoại, truyền hình, mạng liên lạc toàn cầu để học hỏi, làm việc, giải trí… Người ta cảm thấy đời sống thật dễ dàng, yên ổn, sung sướng.

Tuy nhiên, thời xưa người ta sống khoẻ mạnh, thảnh thơi, ít người bị điên loạn, dù chung quanh đầy những thú dữ và môi trường khắc nghiệt. Còn thời nay, nhiều người lại bị rối loạn tâm thần. Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, có 15% dân số mắc bệnh tâm thần. Các nước Tây Phương còn nhiều hơn, dù họ tiến bộ hơn ta (Hoa Kỳ 19%, Đức 18%). Tôi nói đùa cho vui thôi: với vài trăm người ngồi ở đây, chắc cũng có mấy chục người bị tâm thần!

Là tín hữu Công giáo, nhiều người còn mang thêm nỗi sợ khác. Sợ không đẹp lòng Thiên Chúa vì thấy mình bất xứng, sợ sa ngã vì mình không giữ trọn Mười Điều Răn, sợ chiều theo dục vọng và tham vọng để phải sa hoả ngục… Chưa kể những nỗi lo âu thực tế như bị bạn bè ganh tị, ghen ghét: “Tất cả bạn bè thân thích đều rình xem con vấp ngã” hoặc kẻ thù hung bạo bách hại như trong Bài Đọc I (x. Gr 20,10-13). Vì thế, để giữ được địa vị, chỗ đứng trong xã hội, không ít người có đạo đành phải giấu lý lịch bản thân. Khi ăn uống cũng không dám làm dấu Thánh giá trước mặt bạn bè, không dám treo ảnh đạo ở phòng khách, thậm chí để trống chỗ tôn giáo khi khai báo lý lịch.

2. Vượt thắng nỗi sợ hãi

Chúa Giêsu hôm nay mời gọi chúng ta: “Anh em đừng sợ người ta. Thật ra, không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật, mà người ta sẽ không biết…”. Nỗi sợ mất lợi lộc, danh vọng có thể làm ta thu mình và bất động, trở thành nô lệ cho vật chất, không gian, thời gian. Nhưng thử hỏi ta mang được bao nhiêu tiền bạc, danh lợi khi đến trước toà Chúa sau khi chết? Nỗi sợ chết còn làm cho người ta kinh hãi và nhiều người phải đánh đổi tất cả danh dự và lòng tin chỉ để kéo dài thêm vài năm tháng sống.

Nhưng khi ta hiểu hằng ngày có cả chục triệu tế bào cũ chết đi và tế bào mới phát sinh cũng như các nguyên tố vật chất trong cơ thể thay đổi không ngừng thì cái chết thể xác trở thành vô nghĩa. Từng giây phút Chúa Cha đang tạo thành ta, quy tụ các nguyên tố vật chất thành các tế bào mới. Chỉ có tinh thần, hay linh hồn, với các giá trị của nó là tư tưởng, tình yêu, hạnh phúc, chân thiện mỹ, mới tồn tại mãi mãi. Từ đó ta cố gắng giữ cho tư tưởng trong sáng, tình yêu quảng đại, hạnh phúc tràn đầy và chân thiện mỹ đích thực cho xứng với tình yêu của Cha Trên Trời dành cho ta.

Vì thế Đức Giêsu Người nhắc nhở: “Anh em đừng sợ những kẻ giết được thân xác mà không giết được linh hồn. Hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục!”.

Hồn của chúng ta luôn luôn sống. Từng giây phút ta nhận được sự sống, tình yêu, tư tưởng, hạnh phúc, nhưng hình như chúng ta không hiểu được đó là những giá trị tinh thần do Cha Trên Trời ban cho để giúp ta vượt qua sợ hãi, sống mãi trong bình an như con cái của Ngài. Ngài đã ban cho ta ân huệ cao cả nhất là Đức Giêsu, Con Một Ngài, để cứu độ ta nên ta hãy đặt trọn vẹn niềm tin yêu vào Chúa “ vì ân sủng của Thiên Chúa ban cho, nhờ một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người” (x. Rm 5,12-15). Vì vậy, phương cách trước tiên để vượt qua nỗi sợ hãi là tin tưởng cậy trông vào tình yêu của Cha Trên Trời.

Phương cách thứ hai để thắng nỗi sơ hãi là phải gắn bó với Chúa Giêsu và quyết tâm bước theo Người để chinh phục thế giới, giải phóng con người. Nhìn vào thế giới hôm nay, loài người đang chịu đủ loại dịch bệnh tinh thần: ai cũng chỉ muốn ở yên trong nhà, sống ích kỷ, hưởng thụ, khép kín, giải trí bằng các phương tiện truyền thông xã hội với đủ thứ nghiện ngập. Nếu ta cứ ở yên mãi trong nhà để tìm kiếm sự an toàn thì ai sẽ cứu chữa các người nghèo khổ, bệnh tật, ai sẽ giải thoát các người bị ma quỷ kiềm chế, ai sẽ giúp đỡ các người tội lỗi sống xứng đáng làm người và làm con Chúa?

Vì thế, Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc nhở ta rằng: “Mỗi tín hữu thời đại hôm nay phải là một nhà cách mạng. Chúng ta đang tham dự vào cuộc cách mạng đặc biệt và lớn lao nhất trong lịch sử nhân loại, đó là cuộc cách mạng thay đổi tâm hồn con người, giải phóng toàn diện con người để giúp con người không còn là tầm thường, mà trở thành phi thường, trở thành con cái Thiên Chúa. Nếu chúng ta không muốn làm nhà cách mạng, nếu chỉ muốn an thân và an toàn, thì chúng ta không phải là Kitô hữu” (ĐGH Phanxicô, Huấn từ ngày 17/6/2013; Docat, mục từ Chương trình hành động, NXB Tôn Giáo, 2015, tr.277-278).

Phương cách thứ ba là mở lòng ra cho Chúa Thánh Thần, Ngài luôn luôn nâng đỡ ta, ban cho ta ơn can đảm, khôn ngoan và tất cả những ân huệ cần thiết để ta thực hiện được cuộc cách mạng kỳ diệu ấy. ĐTC Phanxicô, trong Tông huấn Đức Kitô hằng sống, ở số 177, nói với ta rằng: “Chúa yêu thương các con, vì các con chính là các phương thế để Người có thể chiếu toả ánh sáng và hy vọng, Chúa đang trông chờ sự can đảm, sự táo bạo và nhiệt thành của các con”.

Lời kết

Hôm nay Đức Giêsu mời gọi ta đừng sợ vì Cha Trên Trời yêu thương ta, mời gọi ta gắn bó với Chúa Giêsu và thở được Thần Khí của Người để ta thật sự là những nhà cách mạng trong thời đại này. Amen.