Chúa Nhật Lễ Chúa Ba Ngôi A, 31.5.2026

Hoạt động không ngừng của Thiên Chúa Ba Ngôi

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn

Lời mở

Sau lễ Chúa Thánh Thần, Giáo Hội mừng lễ Thiên Chúa Ba Ngôi vì đây là mầu nhiệm cao cả nhất của Kitô giáo, đồng thời cũng nhắc nhở người tín hữu đón nhận tác động của Ba Ngôi trong từng giây phút của đời mình.

1. Thiên Chúa Ba Ngôi là giá trị nền tảng và thâm sâu nhất

Mầu nhiệm cao cả nhất này được chính Đức Giêsu là Con Một Thiên Chúa mạc khải cho con người (x. Mt 28,19; Ga 7,38-39; 14,15-16.26; 15,26; 16,13-15; 20,22-13; Cv 2,1-11; Rm 15,6; 2Cr 11,31; Ep 1,3…). Nhiều người đặt câu hỏi: “Thiên Chúa là một sao lại thành Ba Ngôi vị, rồi sao Ba Ngôi lại chỉ là một Thiên Chúa, có chung một bản thể Thiên Chúa?”. Tuy nhiên, dù không thể giải thích bằng lý trí tự nhiên, người ta có thể cảm nhận mầu nhiệm này bằng đức tin, nếu đã từng yêu và hành động theo tình yêu.

Ai đã từng yêu một cách say đắm và quảng đại thì đều hiểu rằng người ta có thể dâng hiến tất cả những gì mình có cho đối tượng mình yêu, như người chiến sĩ hiến thân cho tổ quốc, người tình hiến thân cho nhau, cha mẹ hy sinh cho con cái…Thiên Chúa cũng vậy. Khởi đầu Thiên Chúa chỉ có một mình, nhưng vì bản thể của Ngài là tình yêu (x. 1Ga 4,8.16), nên đòi phải có đối tượng để yêu thương. Vì thế, Thiên Chúa đã yêu chính mình và ban tất cả những gì mình có cho đối tượng mình yêu. Tức khắc Thiên Chúa thành 2 ngôi khác biệt là Ngôi Cha và Ngôi Con. Rồi Ngôi Con yêu lại Ngôi Cha, nên cũng dâng hiến tất cả những gì của mình cho Ngôi Cha và tức khắc phát sinh ra Chúa Thánh Thần, để rồi cả Ba Ngôi có chung một bản thể Thiên Chúa, nhưng là ba ngôi vị khác biệt nhau và hoạt động khác nhau.

Do tình yêu thúc đẩy, Thiên Chúa cũng chia sẻ những gì mình có cho muôn loài muôn vật, nên ta thấy chúng phản ánh cái đúng, cái tốt, cái đẹp của Ngài, nhất là chúng phản ánh tình yêu của Ngài và yêu thương nhau như Ngài. Tình yêu của Thiên Chúa là một điều hiển nhiên trong đời sống vạn vật. Vì yêu ta nên tôm cá rau cỏ hy sinh sự sống cho ta, những bông hoa toả hương khoe sắc cho ta dù ta đón nhận hay từ chối chúng.

2. Hoạt động của Thiên Chúa Ba Ngôi

Kitô giáo dạy chúng ta về ba hoạt động diễn tả tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi khác với các tôn giáo khác. Đó là sáng tạo của Chúa Cha, cứu độ của Chúa Con và thánh hoá của Chúa Thánh Thần. Các hoạt động này diễn ra thường xuyên và liên tục trong đời sống con người cũng như trong vũ trụ vạn vật.

Tình yêu sáng tạo của Chúa Cha

Rất nhiều người biết khoa học thường nghĩ rằng việc tạo thành vũ trụ vạn vật đã hoàn tất sau vụ nổ Big Bang cách đây 13,8 tỉ năm. Nhiều Kitô hữu còn cho rằng Thiên Chúa đã dựng nên trời đất, muôn vật từ hàng tỉ năm trước trong vòng 6 ngày, bây giờ Ngài nghỉ ngơi!

Tuy nhiên, những khám phá mới nhất về vũ trụ, về con người lại cho ta biết rằng công cuộc sáng tạo của Chúa Cha vẫn còn đang tiếp tục như Chúa Giêsu đã dạy: “Cho đến nay, Cha tôi vẫn làm việc thì tôi cũng làm việc” (Ga 5,17). Từng ngày vẫn có các thiên hà mới với hàng trăm triệu ngôi sao mới xuất hiện. Từng giây vẫn có hàng triệu các loài thực vật, động vật mới và có hơn 4 trẻ em được sinh ra theo thống kê năm 2025. Xét theo cấu trúc ADN thì mỗi sinh vật, nhất là mỗi con người, đều là những kỳ công, mà ngoài Thiên Chúa, không ai có thể thực hiện được. Thật vậy, khoa học hiện đại với tất cả kỹ thuật vẫn chưa thể tự mình làm ra một nhánh cỏ, một con ruồi.

Về phương diện vật chất, vũ trụ có 118 nguyên tố với thành phần là các hạt hạ nguyên tử như proton, neutron, electon vô hồn, vô cảm. Nhưng hàng ngàn tỉ thiên hà vẫn đang tuân theo những định luật vô cùng rõ rệt và chính xác. Thử hỏi ai đã tạo thành ra chúng và lập ra các định luật này? Nếu Chúa Cha là Đấng Tạo Hoá không làm việc thì tất cả sẽ tan biến và hỗn độn trong nháy mắt.

Về phương diện tinh thần, người ta hỏi các giá trị như tình yêu, sự sống, niềm vui, hạnh phúc, chân thiện mỹ… trong khối vật chất vô hồn, vô cảm là thân xác con người bởi đâu mà có, nếu không được Chúa Cha là nguồn mọi hiện hữu ban cho? Từng giây phút ta có thêm những tư tưởng, niềm vui, hạnh phúc mới… Nhiều người đón nhận các giá trị tinh thần đó, nhưng lại không biết chúng từ đâu mà đến và có thể dẫn đưa họ đến đâu, nên họ trở thành vô cảm và vô ơn trước kỳ công sáng tạo của Chúa Cha.

Chúng ta đừng quên rằng công trình sáng tạo của Chúa Cha luôn được Ngôi Con là Lời hằng sống và Chúa Thánh Thần là Hơi thở Tình yêu của Thiên Chúa cùng thực hiện. Vì thế Thánh Kinh luôn nói đến việc “Thiên Chúa phán” bằng Lời của Ngài (x. St 1,3.4.6.9.11.14.20.24.26.28…) và Thần Khí bay lượn trên mặt nước (x. St 1.2) khi Chúa Cha dựng nên vũ trụ.

Tình yêu cứu độ của Chúa Con

Tuy nhiên các giá trị tích cực của công trình sáng tạo đó đã bị chuyển đổi thành xấu xa, khi con người chiều theo những đam mê, dục vọng của mình và cám dỗ của quỷ ma. Con người đã cắt đứt mối hiệp thông với Thiên Chúa, nên tất cả các giá trị tốt đẹp đã biến thành các phản giá trị như hận thù, sự chết, nỗi buồn, bất hạnh, sai trái, ác độc, xấu xa… Chúng không phải chỉ làm thương tổn con người mà còn kéo theo sự huỷ hoại của vũ trụ. Vì thế Ngôi Con đã tự nguyện trở thành người, thành Đức Giêsu Kitô, mang thân xác vật chất để cứu độ muôn loài như ý Chúa Cha muốn (x. Ga 3,16-21).

Cứu độ như thế là Đức Giêsu đã đem bản tính Thiên Chúa hoà nhập vào trong bản tính của con người, khiến tất cả được nâng cao thành con cái Thiên Chúa như Người và được chia sẻ sự sống kỳ diệu, phi thường của chính Thiên Chúa. Vì thế ơn cứu độ không phải chỉ thực hiện một lần duy nhất trong lịch sử qua cái chết và sự sống lại của Đức Giêsu cách đây gần 2000 năm. Nhưng công trình này đang được Người thực hiện liên tục nơi mỗi con người trong suốt dòng lịch sử khi họ dùng tinh thần của mình để đón nhận Người bằng tình yêu và đức tin (x. Ga 3,18; Gaudium et Spes, số 38).

Tình yêu thần thánh hoá của Chúa Thánh Thần

Tình yêu đó là Chúa Thánh Thần được Chúa Giêsu ban cho khi thổi Thần Khí của Người trên các môn đệ. Đó cũng là “tình yêu của Cha Trên Trời đổ vào lòng chúng ta nhờ Thần Khí Ngài ban cho ta” (x. Rm 5,5) để hướng dẫn ta như những người con tự do của Thiên Chúa, chứ không phải là những nô lệ sợ hãi, mà dân Do Thái và nhiều tín đồ của các tôn giáo khác đối xử với thần linh của họ (x. Rm 8,14-17).

Tình yêu này biến đổi con người và vạn vật thành thánh, thành thần linh như Thiên Chúa bởi vì nó chuyển hoá dòng máu đen tội lỗi của con người thành dòng máu đỏ tinh tuyền của Chúa Giêsu. Hoạt động thánh hoá này giống như khí thở, mà con người cần thực hiện trong từng giây phút của đời mình, khi họ thực hiện các giá trị của tinh thần như sự thật, sự sống, tình yêu, công lý, hoà bình… chứ không phải chỉ qua bí tích Rửa Tội hay Thêm Sức để đón nhận Thánh Thần như nhiều tín hữu tưởng lầm.

Lời kết

Hiểu được hoạt động không ngừng của Ba Ngôi Thiên Chúa trong đời sống thường ngày, ta mới thấy mình vô cùng hạnh phúc vì được làm tín hữu Công giáo để sống cho xứng đáng với tình yêu của Chúa Ba Ngôi. Amen.