ĐTC Lêô XIV – Chu Kỳ Giáo Lý  Công đồng Vaticanô II qua các Văn kiện
9. Đức Trinh Nữ Maria, mẫu gương của Hội Thánh

Chu Kỳ Giáo Lý 
Công đồng Vaticanô II
qua các Văn kiện

II. Hiến chế Tín lý Lumen gentium
(Ánh Sáng Muôn Dân)

9. Đức Trinh Nữ Maria, mẫu gương của Hội Thánh

Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 13 tháng 5 năm 2026

Sách Công vụ Tông đồ (1,13-14):

Trở về nhà, các ông lên lầu trên, là nơi các ông trú ngụ. Đó là các ông: Phêrô, Gioan, Giacôbê, Anrê, Philípphê, Tôma, Batôlômêô, Mátthêu, Giacôbê con ông Anphê, Simôn thuộc nhóm Quá Khích, và Giuđa con ông Giacôbê. Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, với bà Maria thân mẫu Đức Giêsu, và với anh em của Đức Giêsu.

Bài giáo lý của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến, chào anh chị em và chúc anh chị em mọi điều tốt lành!

Công đồng Vaticanô II đã dành chương cuối cùng của Hiến chế Tín lý về Hội Thánh để nói về Đức Trinh Nữ Maria (x. Lumen gentium, 52-69). Đức Maria “được tôn vinh là phần tử ưu việt và độc nhất vô nhị của Hội Thánh, đồng thời là hình ảnh và mẫu gương tuyệt hảo về đức tin và đức mến” (LG, 53). Những lời này mời gọi chúng ta hiểu rằng nơi Đức Maria – Đấng dưới tác động của Chúa Thánh Thần đã đón nhận và sinh hạ Con Thiên Chúa nhập thể – chúng ta có thể nhận ra vừa là mẫu gương, vừa là phần tử ưu việt và là người mẹ của toàn thể cộng đoàn Hội Thánh.

Khi để cho mình được nhào nặn bởi công trình của ân sủng, đạt tới sự viên mãn nơi Mẹ, và khi đón nhận hồng ân của Đấng Tối Cao bằng đức tin cùng tình yêu đồng trinh của mình, Đức Maria trở nên mẫu gương hoàn hảo cho điều mà toàn thể Hội Thánh được mời gọi trở nên: một thụ tạo của Lời Chúa và là người mẹ của con cái Thiên Chúa, được sinh ra trong sự ngoan ngoãn trước hoạt động của Chúa Thánh Thần. Hơn nữa, vì là tín hữu tuyệt hảo, nơi Mẹ chúng ta được thấy hình thức hoàn hảo của sự mở lòng vô điều kiện trước mầu nhiệm Thiên Chúa trong sự hiệp thông của dân thánh Người. Đức Maria còn là thành phần ưu tú của cộng đoàn Hội Thánh. Sau hết, vì Mẹ sinh ra những người con trong Người Con, Đấng được yêu thương trong Đấng Yêu Dấu muôn đời đã đến ở giữa chúng ta, nên Đức Maria là Mẹ của toàn thể Hội Thánh, và Hội Thánh có thể chạy đến với Mẹ bằng lòng tín thác của người con, trong xác tín rằng mình được lắng nghe, che chở và yêu thương.

Người ta có thể diễn tả toàn bộ những đặc điểm ấy của Đức Trinh Nữ Maria khi gọi Mẹ là người phụ nữ – biểu tượng của Mầu Nhiệm. Từ “người phụ nữ” nhấn mạnh đến thực tại lịch sử của thiếu nữ trẻ Israel này, người đã được ban cho kinh nghiệm phi thường là trở nên Mẹ Đấng Mêsia. Từ “biểu tượng” cho thấy nơi Mẹ được hoàn tất chuyển động kép của việc Thiên Chúa hạ mình xuống và con người đáp lại bằng việc vươn lên: nơi Mẹ, cả sự tuyển chọn nhưng không của Thiên Chúa lẫn sự tự do đáp lại bằng đức tin của Mẹ đều rạng ngời. Vì thế, Đức Maria là người phụ nữ – biểu tượng của Mầu Nhiệm, nghĩa là của kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa, trước đây còn ẩn giấu nhưng nay được mạc khải trọn vẹn nơi Đức Giêsu Kitô.

Công đồng đã để lại cho chúng ta giáo huấn rõ ràng về vị trí độc nhất dành cho Đức Trinh Nữ Maria trong công trình Cứu độ (x. Lumen gentium, 60-62). Công đồng nhắc lại rằng Đấng Trung Gian duy nhất của ơn cứu độ là Đức Giêsu Kitô (x. 1 Tm 2,5-6), và rằng Mẹ chí thánh của Người “không hề cản trở, nhưng còn làm cho sự kết hợp trực tiếp của các tín hữu với Đức Kitô được dễ dàng hơn” (x. LG, 60). Đồng thời, “được tiền định từ muôn thuở trong ý định quan phòng của Thiên Chúa để làm Mẹ Thiên Chúa khi Ngôi Lời nhập thể, Đức Trinh Nữ diễm phúc… bằng sự vâng phục, đức tin, niềm hy vọng và lòng mến nồng nhiệt của mình, đã cộng tác cách đặc biệt vào công trình của Đấng Cứu Thế nhằm phục hồi sự sống siêu nhiên cho các linh hồn. Vì thế, Mẹ là Mẹ chúng ta trong trật tự ân sủng” (sđd., 61).

Mầu nhiệm của Hội Thánh cũng được phản chiếu nơi Đức Trinh Nữ Maria: nơi Mẹ, dân Thiên Chúa nhận ra hình ảnh về nguồn gốc, mẫu gương và quê hương của mình. Nơi Mẹ Chúa, Hội Thánh chiêm ngắm chính mầu nhiệm của mình, không chỉ vì Hội Thánh tìm thấy nơi Mẹ mẫu gương của đức tin đồng trinh, của tình mẫu tử yêu thương và của giao ước phu thê mà mình được mời gọi sống, nhưng trên hết là vì nơi Mẹ, Hội Thánh nhận ra nguyên mẫu của chính mình, hình ảnh lý tưởng về điều mình được mời gọi trở nên.

Như chúng ta thấy, những suy tư về Đức Trinh Nữ Maria được trình bày trong Lumen gentium dạy chúng ta biết yêu mến Hội Thánh và phục vụ trong Hội Thánh cho sự hoàn tất của Nước Thiên Chúa, Đấng đang đến và sẽ được thực hiện viên mãn trong vinh quang.

Vì thế, chúng ta hãy để mình được chất vấn bởi mẫu gương cao cả là Đức Maria, Trinh Nữ và là Mẹ, và hãy xin Mẹ giúp chúng ta, qua lời chuyển cầu của Mẹ, biết đáp lại điều được đòi hỏi nơi chúng ta qua chính gương mẫu của Mẹ: Tôi có sống sự tham dự của mình trong Hội Thánh bằng đức tin khiêm nhường và tích cực không? Tôi có nhận ra nơi Hội Thánh cộng đoàn giao ước mà Thiên Chúa đã ban cho tôi để đáp lại tình yêu vô biên của Người không? Tôi có cảm thấy mình là phần tử sống động của Hội Thánh, trong sự vâng phục các mục tử mà Thiên Chúa đã ban không? Tôi có nhìn lên Đức Maria như mẫu gương, thành phần ưu tú và là Mẹ của Hội Thánh, đồng thời xin Mẹ giúp tôi trở thành người môn đệ trung thành của Con Mẹ không?

Anh chị em thân mến, xin Chúa Thánh Thần, Đấng đã ngự xuống trên Đức Maria và Đấng chúng ta khiêm tốn và tín thác cầu xin, ban cho chúng ta ân sủng để sống trọn vẹn những thực tại tuyệt vời này. Và sau khi suy niệm sâu xa về Hiến chế Lumen gentium, chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ ban cho chúng ta hồng ân này: đó là tình yêu đối với Mẹ Hội Thánh thánh thiện ngày càng lớn lên trong mỗi người chúng ta. Amen!

Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha:

Anh chị em thân mến, trong bài giáo lý hôm nay, chúng ta chiêm ngắm Đức Maria, Đấng mà chương cuối cùng của Hiến chế Tín lý Lumen Gentium nhìn nhận như mẫu gương, thành phần hoàn hảo và là người mẹ của Hội Thánh. Ngoan ngoãn trước thánh ý Chúa Cha, cộng tác vào công trình cứu độ của Con mình và đáp lại sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, Đức Maria là mẫu gương cho điều mà Hội Thánh được mời gọi trở nên. Tiếng “xin vâng” vô điều kNguồn: iện của Mẹ cho chúng ta thấy cách sống như những thành viên của Hội Thánh. Là Mẹ chúng ta trong trật tự ân sủng, Mẹ là Đấng mà chúng ta có thể chạy đến với lòng tín thác của người con, trong xác tín rằng mình được lắng nghe, che chở và yêu thương. Cách đặc biệt, Đức Maria đã cộng tác vào công trình cứu độ bằng sự vâng phục, đức tin, niềm hy vọng và lòng mến nồng nhiệt, để qua Người Con của Mẹ, sự sống siêu nhiên được phục hồi cho các linh hồn. Chúng ta hãy để mình được đánh động bởi mẫu gương khiêm nhường, đức tin sống động và sự vâng phục của Đức Maria. Chúng ta hãy quảng đại đáp lại bằng tình yêu, ngợi khen Thiên Chúa trong tâm hồn mình và lãnh nhận sức mạnh từ các bí tích. Chúng ta hãy xin Đức Maria giúp chúng ta trở thành những môn đệ trung thành của Con Mẹ.

Nguồn: General Audience of 13 May 2026 – Catechesis. The Documents of the Second Vatican Council. II. Dogmatic Constitution Lumen gentium. 9. The Virgin Mary, model of the Church