Bài 8. Cuộc chiến đấu trường kỳ với ma quỷ

Tuần thường huấn cho linh mục Giáo phận Hưng Hoá,
Bài 8, Thứ Năm, 16/4/2026

Cuộc chiến đấu trường kỳ với ma quỷ

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn

Lời mở

Người môn đệ thừa sai của Chúa Giêsu Kitô ý thức mình đang dấn thân vào một cuộc chiến đấu trường kỳ suốt đời trước khi bước qua ngưỡng cửa cái chết để an nghỉ trọn vẹn bên Chúa. Chiến đấu với những tham vọng và dục vọng trong chính bản thân. Chiến đấu với những bất hạnh, bất công do con người gây ra. Chiến đấu với những cám dỗ, thách thức do quỷ dữ, tà ma tác động.

Khi Chúa Giêsu sai các tông đồ (x. Lc 9,1; Mt 10,1) và các môn đệ (Lc 10,1; 10,17-20; Mt 11,20-240) đi rao giảng Nước Thiên Chúa, Người ban cho họ năng lực và quyền phép để xua trừ ma quỷ. Vậy chúng ta biết gì về cuộc chiến đấu với ma quỷ này, tìm được nguồn lực ở đâu và vũ khí nào để chiến đấu và chiến thắng?

1. Ma quỷ có thật và là vấn đề đáng ta quan tâm

Trong thời đại khoa học đòi hỏi những chứng cứ thực tế, nói về những tác động của ma quỷ có vẻ như mê tín, hoang đường. Nhiều tín hữu Công giáo thời nay, do ảnh hưởng của các hệ tư tưởng khác nhau, cho rằng không có chuyện ma quỷ hiện ra cám dỗ Đức Giêsu hay con người. Họ cho rằng sự việc ma quỷ cám dỗ được kể lại trong Thánh Kinh hay trong Tin Mừng (x. Mt 4,1-11; Mc 1,12-13; Lc 4,1-13) chỉ là huyền thoại để dạy bài học đạo đức chứ không có thật trong đời sống.

Cho tới trước Công đồng Vaticanô II (1962-1965), Giáo hội Công giáo rất nghiêm khắc về vấn đề ma quỷ, vì có những lạm dụng về việc này trong mấy thế kỷ trước đó của Toà án Dị giáo. Hơn nữa, những khám phá gần đây về y học, tâm thần học và tâm lý học cho thấy nhiều bệnh tật, trước đây gọi là bị quỷ ám, ma nhập, chỉ là triệu chứng rối loạn về tâm thần, tâm lý như tâm thần phân liệt, hoang tưởng, trầm cảm, rối loạn cảm xúc, lo âu v.v… và có thể chữa lành bằng các phương pháp của khoa học tự nhiên.

Trong thời đại dịch Covid-19, tính đến nay có khoảng hơn 5,6 tỉ người được tiêm vaccine, hơn 777 triệu người bị nhiễm virus nên hệ bạch huyết và miễn dịch của nhiều người đã bị xáo trộn. Các hạch bạch huyết phải nở lớn để sản xuất ra thật nhanh, thật nhiều hàng tỉ tỉ bạch cầu để bao vây và tiêu diệt virus vì thế ngăn chặn các mạch máu nuôi thần kinh, dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ ở các vùng não và tay chân, rồi vì thở kém nên thiếu Oxy trong máu. Kết quả là số người bị các bệnh thần kinh tăng lên rất nhiều. Ở Việt Nam là 15% và nhiều nước chiếm đến 20% dân số.

Tuy nhiên vẫn có nhiều sự kiện lạ lùng xảy ra về những cơn bệnh và việc khỏi bệnh lạ lùng, nhanh chóng mà các khoa học, y học tự nhiên không thể giải thích được, sau khi đã loại trừ các yếu tố thể chất, tâm lý, tâm thần. Người ta nghĩ đến nguyên nhân tâm linh và cho rằng bệnh nhân được thần linh cứu chữa hay bị ma ám quỷ nhập. Do đó chúng ta phải cẩn thận khi nói về vấn đề này.

Nếu theo dõi thời sự Giáo hội Việt Nam, chúng ta biết có Nhóm Trừ quỷ ở Bảo Lộc đã đưa lên mạng YouTube hàng trăm băng video “Tiếng nói của sự thật” khiến cho Uỷ ban Giáo lý Đức tin của Hội đồng Giám mục Việt Nam, ngày 30/5/2022, phải ra văn thư hướng dẫn để tránh sai lạc.

Trên mạng truyền thông xã hội hiện nay, ta gặp thấy nhiều phim kinh dị kể về những chuyện ma quỷ ám ảnh con người và những hoạt động trừ quỷ của các tôn giáo hay của các dân tộc. Văn chương, nghệ thuật, sách báo, phim ảnh trên các phương tiện truyền thông vẫn khai thác đề tài ma quỷ và cuốn hút không ít người đọc, người xem vào những chuyện hoang đường, tạo nên cảm giác sợ hãi, âu lo, hiểu lầm, mê tín.

Trung Quốc có bộ Liêu Trai Chí Dị của nhà văn Bồ Tùng Linh từ năm 1740. Tây Ban Nha có truyền thuyết về ma cà rồng hút máu từ năm 1734, được Bram Stocker viết thành tác phẩm Dracula năm 1897. Nhân vật Frankenstein do Mary Shelley dựng nên năm 1818. Các phim kinh dị nổi tiếng như Quỷ Ám (Exorcist) ở Mỹ năm 1973, Ám ảnh kinh hoàng năm 2013, Ngôi nhà Ma ám năm 2017. Hàn Quốc có bộ phim Linh mục (The Priest) năm 2011 kể về cuộc chiến đấu giữa các linh mục Công giáo với quỷ dữ.

Vào các trang mạng truyền thông đại chúng hiện nay, chúng ta gặp hàng ngàn bộ phim thần tiên hoang đường, từ những loại giải trí mơ mộng như Harry Potter, Tây Du Ký cho đến những loại phim xuyên không, kinh dị, pha lẫn cảnh đồi truỵ, bạo lực đủ loại làm hư hỏng tinh thần, nhưng vẫn được phép sản xuất để lôi kéo con người khỏi phải đối mặt với thực tế đáng chê trách hay sai lầm trong xã hội.

Trên mạng internet người ta rao bán đủ loại bùa và những con búp bê “Kuman Thong”. Đi du lịch sang một số nước châu Á như Đài Loan, Nhật Bản, Tây Tạng, chúng ta thấy bày bán những con “tỳ hưu” bằng đá cẩm thạch hay những dây đeo cổ tay, đeo cổ chân kết bằng các sợi chỉ ngũ sắc có yểm bùa để cầu may.

Ở Việt Nam, không tỉnh thành nào là không có các thầy bùa, thầy pháp, thầy mo, thầy phong thuỷ, thầy tướng số, nhà ngoại cảm. Thậm chí có cả tín đồ của các tôn giáo, đã lợi dụng mối quan hệ với quỷ dữ, tà ma để tạo nên đủ loại bùa ngải, pháp thuật gây nguy hại cho con người. Sau đây là một số hình ảnh bùa chú chúng tôi còn giữ lại sau khi chữa trị cho bệnh nhân.

Trong dòng lịch sử, chúng ta biết có những hội kín như Hội Tam Điểm, Hội Satan, đã hứa hẹn cho những thành viên quyền lực, giàu sang, danh tiếng hay được thoả mãn tham vọng dục vọng, nếu họ bằng lòng giao linh hồn mình cho quỷ dữ khi chết đi. Nhiều người ở khắp nơi trên thế giới đang là thành viên của các hội này, nhất là các bạn trẻ (x. Google, mục từ “hội Tam điểm”, “hội Satan”).

Vì vậy, hiện tượng ma quỷ rất đáng cho ta quan tâm để cùng với Đức Giêsu và nhân danh Người, chúng ta loan Tin Mừng cứu độ thế giới. Người nói với ta: “Thầy đã thấy Satan như một tia chớp từ trời sa xuống. Đây, Thầy đã ban cho anh em quyền năng để đạp lên rắn rết, bọ cạp và mọi thế lực kẻ thù, mà chẳng có gì hại được anh em” (Lc 10,19).

2. Ma quỷ trong đời sống con người

Việc Chúa Giêsu được sai đến để cứu con người thoát khỏi quyền lực ma quỷ và đánh bại chúng, việc Giáo Hội lật đổ quyền lực của ma quỷ nhờ các hoạt động truyền giáo và cảnh báo các tín hữu phải cố gắng đứng vững trước các cuộc tấn công của ma quỷ là những lời nhắc nhở về sự hiện diện có thật của chúng trong đời sống. Ma quỷ là những thực thể được hầu hết các tôn giáo nhắc đến, riêng phái Mật tông của Phật giáo còn nghiên cứu sâu xa với những lễ nghi và bùa phép trừ tà đuổi quỷ.

Trong truyền thống Công giáo, Công đồng Vaticanô II (1965) qua các văn kiện chính thức như Hiến chế Lumen Gentium, số 16,17,35,48,55; Hiến chế Gaudium et Spes số 13,22,37; Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân Ad Gentes số 3,9 đã nhiều lần nhắc đến việc ma quỷ cám dỗ con người làm điều dữ.

Sách Giáo lý của Hội Thánh Công giáo, xuất bản năm 1992, nhắc nhở ta về sự hiện diện thật sự của ma quỷ với những công việc ác đức của chúng trong 42 số khác nhau (x. GLHTCG, số 391-392, 414, 2891, 1237, 394-395, 398, 2851-2852…). Sách Tóm lược Học thuyết Xã hội Công giáo, xuất bản năm 2004, số 130, nói đến con người, nhờ tinh thần mở ra đến vô biên, có thể tiếp xúc với Thiên Chúa, với các thiên thần, quỷ dữ, hồn ma và mọi loài hiện hữu. Như thế, Giáo Hội dạy ta ma quỷ có thật và yêu cầu ta phải khôn ngoan và tích cực đối phó với chúng.

Hiện nay, tại Việt Nam, rất nhiều người bị bùa ngải, bị ma ám, quỷ nhập. Một Đại đức ở phái Mật tông cho tôi biết rằng: ở chùa của ông tại TP.HCM, mỗi ngày có vài chục người, trong đó có cả người Công giáo đến xin cứu chữa. Chúng ta nghĩ sao về vấn đề này? Như thế, ma quỷ không phải là một điều tưởng tượng, nhưng là một thực tế đời sống. Chúng có thật và ta phải biết rõ chúng để không bị những câu chuyện hoang đường, phim ảnh kinh dị làm ta sợ hãi, cũng như những xác định của khoa học làm ta nghi ngờ, rồi xem thường ma lực tác hại của chúng.

Chúng ta đừng quên ở Việt Nam hiện có cả triệu ca phá thai mỗi năm. Hàng chục triệu người, nhất là người trẻ, dùng những viên thuốc ngừa thai khẩn cấp như Postinor 1 và 2 sau khi sinh hoạt tình dục. Hàng triệu phụ nữ đặt vòng xoắn để ngừa thai cho rẻ tiền. Hàng chục ngàn người dùng phương pháp thụ tinh nhân tạo nên các phôi thai còn lại bị loại bỏ đi như những con chuột trong phòng thí nghiệm. Các linh hồn thai nhi ấy chết tức tưởi, mang mãi nỗi buồn hận và chúng không để yên cho người còn sống.

Trong các bài trước, chúng ta đã nhiều lần lưu ý rằng: từ đầu thế kỷ XXI, khoa học khám phá thấy thể xác con người luôn thay đổi với hàng triệu tế bào mới mỗi ngày. Xuống tới tầng vô cơ, mỗi tế bào lại có hàng tỉ tỉ hạt proton, neutron và electron của các nguyên tố thay đổi và phối hợp với nhau từng giây. Thân xác là một khối vật chất vô tri vô giác gồm khoảng 20 nguyên tố gần như hoàn toàn trống rỗng do khoảng cách giữa các proton và electron.

Vì thế, cái định hình cho khối vật chất làm nên con người chính là tinh thần, là linh hồn. Nói rõ hơn đó là các khả năng như lý trí, ý chí, cảm tình và các giá trị tinh thần như tình yêu, tư tưởng, hạnh phúc, niềm vui, chân thiện mỹ mà con người nhận được trong đời sống và các phản giá trị. Tinh thần này không phải là vật chất, không bị không gian và thời gian chi phối nên nó tồn tại mãi. Đây chính là điểm mấu chốt để ta xác định về sự tồn tại của các tinh thần, trong đó có hoạt động của quỷ dữ, tà ma.

Chính nhờ tinh thần có khả năng mở ra cho Đấng Siêu Việt và hướng tới vô biên (x. Hội đồng Giáo hoàng Công lý và Hoà bình, Tóm lược Học thuyết Xã hội Công giáo, năm 2004, số 130), nên khi con người càng gắn bó với Chúa là tinh thần tuyệt đối, họ càng nhận được sức sống kỳ diệu, tình yêu vô cùng, hạnh phúc vô biên, quyền năng vô tận của Ngài.

Tuy nhiên, vì có tự do để nhận thức, suy tư và chọn lựa, nên con người cũng mở ra cho các loại tinh thần khác như con người, thiên thần, các thánh hay quỷ dữ, tà ma. Do đó họ có thể bị cám dỗ, chạy theo tham vọng và dục vọng của mình và nhận lại các phản giá trị như cái chết, hận thù, nô lệ, bất công, bất chính, bất an, bất hạnh….

3. Ma quỷ là ai, cám dỗ như thế nào, làm sao chống lại chúng?

Theo ngôn ngữ Việt Nam, từ “ma” chỉ hồn người chết, là sự hiện hình của người chết và bị coi là mê tín. Quỷ là con vật tưởng tượng dưới âm phủ, hình thù dữ tợn, hiện lên quấy rối và làm hại con người (x. Từ điển Tiếng Việt 2013, mục từ Ma, Quỷ, tr. 777).

Theo truyền thống Công giáo, ma quỷ là danh từ chung, dịch từ tiếng Hipri Satan, nghĩa là “kẻ tố cáo”, hoặc từ tiếng Hy Lạp trong Tân Ước diabolos, có nghĩa là “kẻ chống đối” chương trình của Thiên Chúa (x. GLHTCG, số 2.851). Từ điển Công giáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam, xuất bản năm 2019, trong mục từ Ma quỷ, tr.559, đã định nghĩa “ma quỷ là thiên thần sa ngã”. Định nghĩa này chưa chính xác vì chỉ có thiên thần sa ngã mới là quỷ dữ, còn ma là hồn người chết chứ không phải là thiên thần.

Qua Kinh Thánh, ta nên phân biệt: ngoài Chúa là tinh thần tuyệt đối, còn có các tinh thần tương đối khác. Trong các thụ tạo, có hai loài được Thiên Chúa chia sẻ cho tinh thần cao quý của mình, nghĩa là cho họ có ý thức, ý chí tự do và các giá trị tinh thần. Đó là thiên thần và loài người. Thiên thần là tinh thần tinh ròng. Con người, ngoài tinh thần, có thêm thể xác.

Vì có tự do, nên một số thiên thần nghe theo lời dụ dỗ của tổng lãnh thiên thần Lucifer, cắt đứt mối giao hảo với Thiên Chúa là nguồn ân phúc để chọn Lucifer và tức khắc họ trở thành quỷ dữ. Sự lựa chọn của họ không thể đảo ngược vì họ không lệ thuộc vào thời gian. Vì quỷ dữ vẫn còn quyền năng, do ân huệ Chúa ban Ngài không đòi lại, nên chúng có thể làm hại con người. Do đó Chúa ban thiên thần bản mệnh cho mỗi người để gìn giữ họ, chống lại ma quỷ cám dỗ.

Sách Sáng Thế (x. St 2,7-9; 3,1-7) kể lại câu chuyện Satan hay Lucifer dưới hình con rắn, cám dỗ con người và con người đã sa ngã khi bất tuân lệnh truyền của Chúa, cắt đứt mối giao hảo và tình yêu của Ngài. Loài người đã đánh mất ánh hào quang ân huệ bao phủ, nên họ thấy mình trần truồng, tủi nhục, nghèo nàn, vô nghĩa.

Hồn ma cũng được chia thành ba loại. Hồn lành là các thánh nhân hưởng hạnh phúc trọn vẹn với Chúa, ta gọi đó là tình trạng thiên đường (x. GLHTCG, 1023-1029). Một loại hồn lành khác là các linh hồn cần được thanh tẩy khỏi các vết nhơ tội lỗi trong cuộc sống trần thế. Họ ở trong tình trạng gọi là luyện ngục (x. GLHTCG, 1030-1032).

Loại thứ ba là hồn ác – hay tà ma – là những người chết trong tình trạng mất ân sủng. Cho đến phút cuối đời trần thế, dù được tiếng lương tâm chỉ bảo, ơn Chúa nâng đỡ, họ vẫn chối từ Ngài. Bước vào đời sống vĩnh hằng, họ vẫn tận mắt thấy Chúa nhân lành nhưng không thể cảm nhận được các ân huệ của Ngài, nên họ tự dằn vặt, bất mãn, bất hạnh. Đó là tình trạng hoả ngục của họ (x. GLHTCG, 1033-1037), nên họ cộng tác với quỷ dữ để làm hại những ai xúc phạm đến họ.

Ví dụ một em bé đi chăn trâu ngoài đồng, thấy một cái mả hoang và tiểu lên đó, về nhà sốt li bì mà không thuốc gì chữa được. Có những trẻ em cũng hành động tương tự đối với các ngôi mộ khác, lại không gặp phản ứng lạ lùng nào. Điều này làm cho người ta nghi ngờ về việc có thật của ma quỷ và giải thích bằng những nguyên nhân khác nhau. Xét về mặt tâm linh, ta biết đó là tuỳ thuộc vào người chết là hồn lành hay hồn ác. Hồn ác sẽ tác động xấu đến những ai xúc phạm đến họ.

Ma quỷ cám dỗ ta như thế nào? Vì con người có tinh thần mở ra đến vô biên nên ma quỷ dữ, có thể gặp gỡ ta qua tinh thần và tác động lên ta. Chúng cám dỗ ta qua tâm trí ta bằng những hình ảnh đồi truỵ, bạo lực, những ước muốn tham lam, dâm đãng, những tư tưởng sai lầm, hẹp hòi, ích kỷ về Thiên Chúa cũng như về con người và vạn vật.

Thánh Matthêu (x. Mt 4,1-11) thuật lại việc Chúa Giêsu chịu ma quỷ cám dỗ trong hoang địa. Là Con Thiên Chúa, Người không thể bị ai chi phối và cám dỗ. Nhưng vì đã mặc lấy xác phàm để cứu độ ta, nên Chúa Giêsu cũng chịu các thử thách và cám dỗ để dạy ta cách chiến đấu và cho ta được chia sẻ vinh quang chiến thắng của Người.

Thánh Matthêu trình bày các cơn cám dỗ thành 3 loại chính: đòi thoả mãn vô độ những nhu cầu tự nhiên, ham muốn điên cuồng quyền lực danh vọng của thế gian và tin tưởng mù quáng vào Thiên Chúa. Tất cả xuất hiện trong tâm trí ta nhưng ta vẫn có toàn quyền chọn lựa và quyết định hành động như Đức Giêsu đã chống lại chúng.

Việc bị ma quỷ cám dỗ không phải là một tai hoạ hay là dấu hiệu chứng tỏ con người xấu xa, tội lỗi. Cám dỗ là cơ hội giúp ta trưởng thành, khiêm tốn và có kinh nghiệm hơn trong trận chiến thiêng liêng. Nếu sa ngã, ta cần sám hối, xưng thú tội lỗi và Chúa sẽ tha thứ cho ta.

Muốn chiến thắng các cơn cám dỗ, ta cần phải gắn bó với Chúa Thánh Thần, để nhận được ơn khôn ngoan và sức mạnh, hầu khám phá ra cạm bẫy và mưu chước của ma quỷ như Ngài đã dẫn Chúa Giêsu vào hoang địa. Đồng thời ta cũng phải kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu và tin tưởng tuyệt đối vào Chúa Cha luôn yêu thương và bảo vệ ta. Bên cạnh đó, ta dùng các phương tiện như ăn chay, cầu nguyện, làm việc bác ái để liên kết với các thần thánh trong cuộc chiến vô hình này.

Qua cuộc chiến đấu thiêng liêng của Chúa Giêsu, ta cần nhớ rằng: chính Chúa Thánh Thần dẫn đưa Chúa Giêsu vào hoang địa để ăn chay và chịu ma quỷ cám dỗ (x. Lc 4,1-2), Việc này như muốn nhắc nhở ta rằng đời Kitô hữu là một cuộc chiến đấu trường kỳ với mọi thế lực thù địch của Thiên Chúa, để mang lại bình an thật sự và ơn cứu độ toàn diện cho muôn loài. Cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá đòi hỏi ta bỏ đi những lầm tưởng về một đời sống nhàn nhã, may lành, hưởng thụ nhiều ân huệ của Chúa.

4. Tác động của ma quỷ

Linh mục Gabriele Amorth là nhà trừ quỷ của Giáo phận Rôma. Ngài đã xử lý hơn 70 ngàn trường hợp do quỷ dữ gây ra, tính cho đến năm 2010. Cha đã viết cuốn Nhà trừ quỷ kể chuyện mình (An Exorcist Tells His Story) (NXB Ignatius Press, 1999, Hoa Kỳ), sách này đã được linh mục Joseph Hoàng Phúc, DCCT, dịch và xuất bản.

Cha đã phân biệt hoạt động thông thường là các cơn cám dỗ của quỷ dữ trong đời sống của bất kỳ ai và 6 hoạt động bất thường của quỷ dữ cho một ít người đặc biệt do họ tự nguyện liên hệ với quỷ dữ hay đón nhận chúng như một thử thách của Chúa gửi đến để họ tham dự vào công trình cứu độ của Người (x. Ga 9,1-5). Thánh Phaolô đã có kinh nghiệm này khi nói đến cái dằm của Satan đâm vào thân thể mình (x. 2Cr 12,7).

Sáu hoạt động đó là: (1) Đau đớn thể xác bên ngoài do Satan gây ra, (2) Quỷ nhập như việc Chúa chữa người dàn ông ở Ghesara (x. Mt 8,28-34; Mc 5,1-20; Lc 8,26-39). (3) Quỷ hành: họ không bị chiếm hữu, không mất ý thức như Người phụ nữ còng lưng trong Tin Mừng. (4) Quỷ ám: bị tấn công vào một thời gian nhất định như nhức đầu vào 1-2 giờ sáng, cảm thấy người nằm đè lên mình…(5) Quỷ phá: mất đồ đạc, thú vật, chuyển dịch nhà cửa, đồ dùng. (6) Quỷ điều khiển: tự nguyện ký kết giao ước với quỷ.

Có nhiều cơn cám dỗ đến từ những tà ma. Họ trở thành những kẻ cộng tác với Satan đi gieo những điều ác hại cho con người, nhất là cho những ai có mối tương quan với họ trong đời sống trần thế. Ở Việt Nam không thiếu những thầy pháp, thầy bùa, thầy bói, thầy phù thuỷ, thầy phong thuỷ bán những bùa phép cho những ai cần sự bình an, hay may mắn, muốn trả thù hay giết hại người khác. Những người này lợi dụng các tà ma, kết ước với quỷ dữ để sai khiến và làm điều ác đức.

Có rất nhiều cơn cám dỗ đến từ con người xấu xa khi họ sống trong tình trạng tội lỗi, đánh mất ân huệ của Thiên Chúa. Họ trở thành nô lệ cho Satan và phục vụ quỷ dữ để hưởng lợi nhất thời bằng cách đi cám dỗ người khác rơi vào tình trạng tội lỗi như họ. Họ luôn mê hoặc chúng ta bằng những của cải vật chất: xe cộ, nhà cao cửa rộng, trang sức lấp lánh, quần áo thời trang đắt tiền… Muốn có chúng nhanh chóng, họ gợi ý cho ta phải dùng những thủ đoạn bất chính, bất công.

Họ giống như những “lang băm”, cống hiến những giải pháp đơn giản và tức thời để giúp cho con người vượt qua đau khổ, khó khăn. Nhưng thực ra những liều thuốc này hoàn toàn vô hiệu. Việt Nam hiện có hơn 300.000 người nghiện ma tuý và hầu như vũ trường nào, quán bar nào cũng có người trẻ chơi các loại ma tuý. Các chất ma tuý tàn phá bộ não, làm ngưng ngay chất Endorphin, là chất tạo hưng phấn tự nhiên trong cơ thể mỗi người, làm con người phải lệ thuộc vào những chất ma tuý tổng hợp đó, trở nên điên khùng, trầm cảm.

Hàng triệu người nghiện rượu và tìm trong men rượu niềm vui giả tạo. Hàng triệu người chơi số đề, số đuôi, bài bạc… hy vọng sẽ thoát nghèo khổ trong nháy mắt mà không phải lao động cực nhọc. Nhiều người nghiện các mạng xã hội, lúc nào cũng mở điện thoại ra bấm bấm để tìm các thông tin về nghệ sĩ, ca sĩ. Người ta đưa những hình ảnh đủ loại của mình lên mạng, dùng những lời lẽ giả dối để khen tặng nhau, tưởng rằng mình giỏi, mình hay, quên cả học hành, làm việc.

5. Sứ mệnh xua trừ ma quỷ thuộc về ai?

Nhiều linh mục rất ngại việc xua trừ ma quỷ vì Giáo Luật ban hành năm 1983, ở điều 1172, đã quy định rất rõ: “Không ai có thể trừ tà hợp pháp cho những người bị quỷ ám, trừ khi có phép đặc biệt và minh nhiên của Đấng Bản quyền địa phương. Đấng Bản quyền địa phương chỉ được ban phép trừ tà cho một linh mục đạo đức, sáng suốt, khôn ngoan và có đời sống vẹn toàn”.

Do yêu cầu cao như thế, nên nhiều giáo phận hiện nay vẫn chưa tìm ra được linh mục xứng đáng để ban phép trừ tà. Nếu cấp thẩm quyền chỉ định một linh mục làm công việc này thì linh mục đó thường thoái thác vì tự nghĩ mình chưa đủ điều kiện như Giáo Luật đòi hỏi. Do đó trong 27 giáo phận Việt Nam hiện nay, hình như chưa có giáo phận nào công bố công khai người nhận lãnh nhiệm vụ này.

Vì thế, khi tín hữu bị ma quỷ tác động, tìm đến các linh mục để được chữa lành, họ thường bị từ chối vì nhiều lý do và được khuyên nên tìm đến các bác sĩ hay chuyên viên tâm lý. Họ đã tìm đến các nhà sư phái Mật tông hoặc thầy bùa, thầy pháp của các tôn giáo khác. Phái Mật tông của Phật giáo đã xuất bản hẳn một Bộ Mật tông của dịch giả Thích Viên Đức, gồm 4 tập, in năm 2015, dày hơn 800 trang về vấn đề này.

Chúng ta thử tưởng tượng xem, nếu những người đó trừ được tà ma, thì các tín hữu Công giáo được chữa lành sẽ tin vào ai? Họ sẽ gặp nguy hiểm về đức tin vì nghĩ rằng Chúa không trừ được ma quỷ trong khi những người thuộc tôn giáo khác lại trừ được chúng. Thật ra, Chúa Giêsu đã yêu cầu tất cả các môn đệ của Người hãy đi rao giảng khắp nơi, đặt tay chữa lành bệnh nhân, xua trừ ma quỷ với quyền năng Người ban (x. Mc 16,14-20).

Tuy nhiên, ta nên phân biệt sứ vụ trừ quỷ chính thức của Giáo Hội theo điều khoản Giáo Luật trên đây, khác với sứ vụ xua trừ ma quỷ của người môn đệ Đức Giêsu, khi họ biết gắn bó mật thiết với Người để nhận được đặc sủng hay đoàn sủng này của Chúa Thánh Thần. Hai sứ vụ này đều bắt nguồn từ Chúa Giêsu và đều phục vụ công trình cứu độ của Người, nên chúng không đối chọi hay xung đột nhau và có thể phối hợp với nhau. Ví dụ trong trường hợp thông thường, người môn đệ đến giúp nạn nhân trước, rồi nếu thấy bất lực, họ cần vị trừ tà chính thức của Giáo Hội giúp đỡ.

Đức Thánh Cha Phanxicô đã viết trong Tông huấn Niềm vui Tin mừng ở số 49 rằng: “Chúng ta hãy đi ra, đi ra để cống hiến cho mọi người sự sống của Chúa Giêsu Kitô. Ở đây tôi lặp lại cho toàn thể Hội Thánh rằng tôi thà có một Hội Thánh bị bầm dập, mang thương tích và nhơ nhuốc vì đi ra ngoài đường, hơn là một Hội Thánh ốm yếu vì bị giam hãm và bám víu vào sự an toàn của mình.

Tôi không muốn một Hội Thánh chỉ lo đặt mình vào trung tâm để rốt cuộc bị mắc kẹt trong một mạng lưới các nỗi ám ảnh và các thủ tục. Nếu có cái gì đáng khiến chúng ta phải trăn trở và áy náy lương tâm, thì đó chính là sự kiện nhiều anh chị em chúng ta đang sống mà không có ánh sáng của niềm an ủi, phát sinh từ tình bạn với Chúa Giêsu Kitô, không có một cộng đoàn đức tin nâng đỡ họ, không tìm thấy ý nghĩa và mục tiêu trong đời”.

Lời nhắn nhủ của ĐTC không phải chỉ dành riêng cho các vị lãnh đạo trong Giáo Hội, mà cho mọi Kitô hữu. Ngài thôi thúc chúng ta, vì lòng thương xót của Chúa, hãy gắn bó với Chúa Giêsu và hãy thực hiện ơn trừ tà cho tất cả những anh chị em khốn khổ quanh mình. Đức Giêsu chỉ định 72 môn đệ và sai các ông đi rao giảng Tin Mừng về Nước Thiên Chúa. Sau khi hoàn thành sứ vụ, các ông trở về khoe rằng: “Nghe đến danh Thầy, cả ma quỷ cũng phải khuất phục chúng con!” (x. Lc 10,17).

Cấp trên của các môn đệ là 12 tông đồ với những ơn ban cao cả và riêng biệt của Chúa Giêsu. Còn tín hữu chính là những môn đệ thừa sai của Người trong Giáo Hội có các hàng giáo phẩm và giáo sĩ. Khi sống trong tình trạng ơn nghĩa với Chúa, ma quỷ không thể nào làm hại sự sống của ta, dù chúng có thể gây khó khăn, thử thách cho ta như ông Gióp trong Thánh Kinh. Trái lại ta có thể dùng chính các thử thách ấy để xua trừ ma quỷ ra khỏi mình và ra khỏi người khác.

Khi hiểu biết tác động của ma quỷ ta sẽ thấy tác hại chúng gây ra cũng có nhiều cấp độ nặng nhẹ khác nhau, nên cũng cần có nhiều người với chức năng, thẩm quyền và cả ân sủng khác nhau để giải trừ chúng. Trong những trường hợp nặng, có khi cả người có thẩm quyền cao cũng bất lực, hoặc đòi hỏi thời gian lâu dài, khiến nhiều vị trừ tà chính thức của Giáo Hội không thể đáp ứng. Lúc đó chúng ta chỉ biết phó thác mình hay nạn nhân cho tình yêu và lòng thương xót của Chúa.

Hai nguyên tắc căn bản để phân định thần lành, thần dữ

Nếu ta không khám phá ra mưu chước của ma quỷ thì ta không thể chiến đấu và chiến thắng. Thánh Ignatiô Loyola, Đấng sáng lập dòng Tên, đã viết tập sách “Linh Thao” và trình bày cho ta 2 nguyên tắc căn bản để khám phá mưu chước của ma quỷ tác động trong tâm hồn con người (x. Ignatiô de Loyola, Những Chương Linh thao, bản dịch của Lm. Đinh Văn Trung, SJ. số 314-315, tr.188-189):

Nguyên tắc I: Những ai đang sống trong tình trạng tội trọng, mất ơn nghĩa với Chúa, ác thần làm cho họ ở lì trong tội lỗi, trong khoái lạc và thú vui giác quan, tạo bình an giả dối. Còn thần lành hành động ngược lại là làm cho họ bối rối, bất an bằng những cắn rứt của lương tâm.

Nguyên tắc II: Những ai đang sống trong tình trạng ân sủng với Chúa, ác thần khơi dậy những điều làm cho họ mất bình an, buồn phiền, lo lắng, cắn rứt lương tâm. Còn thần lành làm cho họ được ơn bình an, can đảm, an ủi, nước mắt, gạt mọi trở ngại để làm điều tốt.

Trong đời sống thường ngày, ta có thể gặp bệnh nhân bị ma ám quỷ nhập cần chữa trị. Việc chữa trị tâm linh này thường nhanh chóng hơn nhiều so với việc điều trị thể chất, tâm thần, tâm lý. Các linh mục, tu sĩ và ngay cả tín hữu giáo dân cũng có thể chữa lành họ bằng các lời khuyên bảo, cầu nguyện, ăn chay, bác ái. Nhất là các linh mục có thể ban các bí tích như Rửa Tội, Giải Tội, Thánh Thể, Xức dầu Bệnh nhân, á bí tích Xức dầu Trừ tà. Để giúp giải thoát các linh hồn, ta có thể làm các việc đạo đức bình dân như lần hạt, chầu Thánh Thể, đi Đàng Thánh Giá, Đường Ánh Sáng…

Chúng tôi tha thiết xin các linh mục Công giáo đừng ngại gặp gỡ các bệnh nhân này. Có người sợ rằng mình không đủ đạo đức hay sợ ma quỷ tiết lộ những tội lỗi, yếu đuối của mình… Xin đừng ngại ngùng, sợ hãi khi phải đối mặt với những người bị quỷ ma kiềm chế vì Chúa Giêsu đặc biệt ban cho các linh mục quyền năng và tình yêu đủ để chiến thắng chúng nếu chúng ta vững tin vào Chúa.

Lời kết

Cuối cùng, trong cuộc chiến đối phó với bệnh tật do ma quỷ gây nên, chúng ta hãy giúp nhau bằng lời cầu nguyện, bằng việc chay tịnh, làm chủ bản thân và hành động nghĩa hiệp để có thể gắn kết mật thiết với Chúa Giêsu. Xin Chúa Thánh Thần đổ tràn ơn xuống trên chúng ta để ta luôn là hình ảnh sống động của Chúa Giêsu Cứu thế trong cuộc đời chiến đấu vì đại nghĩa của mình.