Bài 5. Người được Chúa Thánh Thần thánh hoá
và toả sáng bằng các ân sủng của Ngài

Tuần thường huấn cho linh mục Giáo phận Hưng Hoá,
Bài 5, Thứ Tư, 15/4/2026

Người được Chúa Thánh Thần thánh hoá
và toả sáng bằng các ân sủng của Ngài

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn

Lời mở

2. Đặc tính căn bản thứ ba của người môn đệ thừa sai là “được Chúa Thánh Thần thánh hoá và toả sáng bằng các ân sủng của Ngài”. Nhưng Chúa Thánh Thần thánh hoá ta như thế nào để ta thể hiện và hoàn thành sứ mệnh của người môn đệ thừa sai thì ít người hiểu rõ.

3. Chúa Thánh Thần là thần khí của Đức Giêsu Kitô được ban cho ta để chuyển hoá dòng máu đen tội lỗi của ta thành dòng máu đỏ tinh tuyền của Người. Nhưng nếu ta không biết thở thần khí thì làm sao ta nhận được sự sống kỳ diệu của Chúa?

Phần 1: Tầm quan trọng của khí thở tự nhiên và siêu nhiên

4. Tầm quan trọng của khí thở tự nhiên. Chúng ta biết rằng con người là một ngôi vị có thể xác và tinh thần. Cả hai phần này đều cần đến khí thở. Trong đời sống thường ngày, chúng ta thường quan tâm đến ăn, ít chú ý đến uống và hầu như chẳng để ý đến thở. Nhiều người thở rất yếu nên sức khoẻ kém, mang nhiều bệnh tật.

5. Trong kinh nghiệm tiếp xúc với hơn 10.000 bệnh nhân, tôi thấy khoảng 90% thở không đủ khi đo dung tích thở cho họ. Nếu hiểu được tầm quan trọng của khí trong đời sống tự nhiên cũng như siêu nhiên, ta mới sống khoẻ mạnh, tài giỏi, xinh đẹp vì thở dồi dào được khí sạch của trái đất và trở thành kỳ diệu, phi thường, siêu việt vì thở được khí thiêng của Trời cao.

6. Nhiều người chưa hiểu khí cần thiết và quan trọng như thế nào cho sự sống, nên chỉ quan tâm đến việc ăn uống và bỏ qua việc thở. Một ngày không ăn là họ cảm thấy đói cồn cào, tay chân rã rời, như mất hết sức sống. Nhưng thật ra, lương thực là loại nhu cầu thấp nhất so với nước uống và khí thở.

7. Người ta có thể nhịn ăn tối đa khoảng 30-40 ngày, nhịn uống khoảng 3-4 ngày và nhịn thở tối đa khoảng 4 phút nhờ 1 lít không khí luôn được dự trữ trong buồng phổi. Mỗi ngày người lớn trung bình cần 1,5kg lương thực, 3-4 lít nước và tối thiểu 10.000 lít không khí.

8. Để có thể sống được, 75 ngàn tỉ tế bào trong cơ thể con người cần được liên tục cung cấp Oxy từ khí quyển bên ngoài vào trong cơ thể và thải khí carbonic ra. Nhờ có khí Oxy, tế bào sẽ chuyển hoá hay đốt các chất dinh dưỡng mà máu đưa tới thành năng lượng và khí carbonic sinh ra trong quá trình này sẽ được thải ra ngoài (x. Gs Phạm Đình Lựu, Sinh lý học Y khoa, tập I, NXB Y học, 2011, tr.196).

9. Dòng máu đen đầy khí carbonic không còn ích lợi cho sự sống đó phải được quả tim chuyển sang buồng phổi để đỏ trở lại nhờ nhận được Oxy. Trong vòng ¼ giây, máu đen tràn vào các túi chứa khí, gọi là phế nang của phổi. Có khoảng 300-600 triệu túi, tạo ra một bề mặt có diện tích khoảng 70m² để việc trao đổi khí được diễn ra thật nhanh chóng.

10. Khi hô hấp bình thường, có khoảng 500ml khí lưu thông vào và ra khỏi phổi. Tuy nhiên, người ta có thể gia tăng lượng khí hít thở trong khi vận động nhờ tập thở. Lượng khí tối đa mà hai lá phổi có khả năng giữ lại bên trong là 5.800ml.

11. Đặc biệt bộ não với khoảng 100 tỉ tế bào thần kinh gọi là neuron, tuy chỉ to bằng nắm tay, nhưng cần một lượng khí tối thiểu chiếm khoảng 1/5 lượng khí của toàn thân, nghĩa là khoảng 2.000 lít không khí một ngày. Vì thế khi bộ não được nuôi dưỡng đầy đủ bằng máu và khí Oxy trong máu, hệ thống thần kinh sẽ phát đầy đủ các lệnh cho mọi cơ quan hoạt động và sức khoẻ con người được bảo vệ và phát triển.

12. Như thế, nếu con người tăng cường hệ hô hấp để có nhiều Oxy trong máu, người ta sẽ tăng cường được các chức năng của hệ thần kinh: ý thức dồi dào hơn, cảm xúc mãnh liệt hơn, ý chí mạnh mẽ hơn, học hành làm việc hiệu quả hơn. Đây là lý do chúng ta cần tập thở cho đúng, cho tốt, cho nhiều để tăng cường chất lượng sống tự nhiên.

Tầm quan trọng của khí thở siêu nhiên

13. Khí thở quan trọng đối với sự sống tự nhiên như thế, thì khí siêu nhiên càng quan trọng đối với đời sống tinh thần của từng người. Người Việt ta đã từng biết đến “linh khí” là khí thiêng của trời đất, núi sông, biết đến “dũng khí”, “hào khí”, “chính khí” của những người có chí khí mạnh mẽ, dám đương đầu với những khó khăn, nguy hiểm.

14. Nhiều người theo Phật giáo và Lão giáo còn hiểu rằng “khí” không phải chỉ là không khí ta thở, nhưng còn là thứ năng lượng sống thuần khiết nhất của trời đất, của vũ trụ gọi là “khí tiên thiên” mà con người có thể thu nhận được. Nó hoà hợp với “khí hậu thiên” do ta tập luyện được qua khí công (công phu luyện khí) được lưu chuyển khắp cơ thể ta. Những hiểu biết này giúp ta dễ hiểu hơn về Chúa Thánh Thần được gọi là Thần Khí của Kitô giáo.

15. Từ “Thần Khí” xuất phát từ chữ Ruah trong tiếng Do Thái, và có nghĩa đầu tiên là hơi thở, không khí, gió (x. GLHTCG, số 691). Chúa Thánh Thần là hơi thở của Thiên Chúa trong công trình tạo dựng vũ trụ và con người (x. St 1,2; 2,7; Tv 33,6; 104,30; Gv 3,20-21; Xh 37,10). Ngài là nguồn gốc của sự hiện hữu và sự sống của mọi loài thụ tạo (x. GLHTCG, số 703).

16. Ngài là hồng ân cao quý nhất mà Chúa Giêsu Phục Sinh ban cho các môn đệ khi thổi hơi trên họ để họ có quyền tha tội như Thiên Chúa: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần…”. Chúa Thánh Thần chính là “làn gió mạnh mẽ ùa vào đầy nhà nơi các môn đệ đang tụ họp” (x. Cv 2,1-11) để biến đổi họ thành con người mới đầy ơn lành và quyền năng.

17. Chúng ta phải thú nhận rằng: nhiều tín hữu Công giáo chưa ý thức tầm quan trọng của Chúa Thánh Thần và chưa thở được Thần Khí. Trong một vài thế kỷ đầu, Chúa Thánh Thần đã ngự xuống trên các tông đồ và môn đệ khiến họ hăng say rao giảng Tin Mừng và phát huy các ân sủng kỳ diệu của Ngài (x. Cv 1,8;2,1-3).

18. Nhưng sau đó, Giáo hội Công giáo rơi vào tình trạng quên lãng sự hiện diện sống động của Ngài và đánh mất bí quyết thở Thần Khí do các tông đồ truyền lại. Họ rất thụ động trong việc thở khí thiêng. Thần Khí mà họ nhận được khi chịu bí tích Rửa Tội hay Thêm Sức chỉ lưu lại rất ít giúp họ sống yếu ớt, thoi thóp. Họ không còn dồi dào sung mãn với đủ loại ơn đoàn sủng, hiện sủng, đặc sủng của Thánh Thần như các ơn nói tiên tri, phục vụ, chữa bệnh, trừ tà, thông thạo các ngôn ngữ, khoa học… như thiở ban đầu.

19. Chúng ta cần phải tập thở Thần Khí và làm sống lại sự hiện diện lạ lùng của Chúa Thánh Thần trong con người mình, thì mới giúp cho con người thời nay cảm nghiệm được ơn cứu độ của Chúa Giêsu và tin theo Người.

Phần 2. Chúa Thánh Thần là Ngôi Ba Thiên Chúa

20. Hơn nữa, Chúa Thánh Thần không phải là một thứ gì đó qua các hình ảnh của Ngài, nhưng là một ai đó. Ngài chính là Ngôi Ba Thiên Chúa, đồng bản thể với Chúa Cha và Chúa Con và phát xuất từ 2 Ngôi như kinh Tin Kính ta thường đọc.

21. Là ngôi vị thần linh, nên Chúa Thánh Thần muốn ta kết hợp với Ngài khác với Chúa Cha trong tình cha con, khác với Chúa Giêsu trong tình anh chị em, nhưng trong tình bạn trong sáng và cao vời hơn cả tình vợ chồng. Ngài chính là “người tình không chân dung” của mỗi người tín hữu.

22. Là một ngôi vị riêng biệt nên Chúa Thánh Thần muốn ta tìm hiểu, gặp gỡ, yêu mến và kết hợp với Ngài một cách ý thức và đầy tự do. Từ đó ta thì mới cảm nhận được tác động của Ngài và đón nhận được những ân huệ phong phú của Ngài.

23. Chúa Thánh Thần là tình yêu nối kết Ngôi Cha và Ngôi Con lại với nhau nên Ngài cũng nối kết chúng ta và muôn loài với Thiên Chúa để biến đổi chúng ta thành Thiên Chúa như Ngài. Đó là tác động mà ta gọi là thánh hoá như Thiên Chúa là đấng thánh, và thần hoá như Thiên Chúa là thần linh.

24. Để nhắc nhở ta điều này, Chúa Giêsu đã dùng nhiều hình ảnh diễn tả hoạt động của Chúa Thánh Thần như Đấng Bảo trợ, Thầy dạy, Đấng luôn ở với chúng ta. Chúa Giêsu nói: “Thầy sẽ xin Chúa Cha và Ngài sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo trợ khác đến ở với anh em luôn mãi” (Ga 14,16).

25. “Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em” (Ga 14,26). “Đấng đó là Thần Khí sự thật phát xuất từ Chúa Cha” (Ga 15,26). “Ngài sẽ dẫn anh em đến sự thật toàn vẹn” (Ga 16,13). “Đấng mà thế gian không thể đón nhận, vì thế gian không thấy và cũng chẳng biết Ngài. Còn anh em biết Ngài, vì Ngài ở giữa anh em và ở trong anh em” (Ga 14,17).

26. Chỉ có Chúa Giêsu mới có thể ban trọn vẹn và tràn đầy Chúa Thánh Thần cho chúng ta vì Người là Ngôi Lời Thiên Chúa và cùng bản thể với Chúa Thánh Thần: “Đấng được Thiên Chúa sai đi thì nói những lời của Thiên Chúa vì Thiên Chúa ban Thần Khí cho Người vô ngần vô hạn” (Ga 3,34).

27. Như thế, chúng ta phải phân biệt Chúa Thánh Thần là ngôi vị khác với những ân huệ Ngài ban như sự sống, sự thật, tình yêu, bảy ơn Thánh Thần (x. GLHTCG, số 1303), và các ơn đặc sủng, đoàn sủng, hiện sủng… Các ân huệ kia chỉ là quà tặng, có hay không cũng không quan trọng. Nhưng khi ta được kết hợp với người tình của mình, ta mới thật sự hạnh phúc. Tuy nhiên nhiều người không hiểu nên chỉ thích quà tặng mà không quan tâm đến người cho quà!

28. Chúng ta cũng nên phân biệt Chúa Thánh Thần là ngôi vị ta cần kết hợp và cách thở thần khí chỉ là phương tiện để ta nối kết với Ngài. Chúa Thánh Thần giống như người tình ta muốn gặp gỡ hay liên lạc, còn việc thở thần khí giống như chiếc điện thoại ta dùng để gọi Ngài. Nhưng có những tín hữu lại không biết sử dụng điện thoại hay bất cứ phương tiện nào để gặp gỡ Chúa Thánh Thần nên Ngài vẫn không hiện diện trong đời sống của họ.

29. Mẹ Maria là người mẫu để ta biết mở lòng ra cho Chúa Thánh Thần và kết hợp với Ngài. “Chúa Thánh Thần sẽ đến với bà” (x. Lc 1, 35-37). Chúa Giêsu sẽ lớn lên trong ta từng ngày nhờ Chúa Thánh Thần như lớn lên trong lòng Mẹ.

30. Mẹ được Thần Khí thúc đẩy lên đường viếng thăm bà chị họ Elizabeth để chia sẻ Chúa Giêsu và bà này cũng được đầy Thánh Thần (x. Lc 1, 39-41). Mẹ đã sinh Chúa Giêsu cho thế giới thì chúng ta cũng sinh Chúa Giêsu cho những người chúng ta gặp gỡ trong xã hội hôm nay.

31. Mẹ như người môn đệ thừa sai đi theo Chúa Giêsu trên từng chặng đường trong 3 năm hoạt động công khai của Người để lắng nghe lời Tin Mừng cứu độ của Con mình, từ tiệc cưới ở Cana cho đến các lời cuối cùng trên đỉnh đồi Golgotha để chia sẻ cho ta.

32 Mẹ cũng là người môn đệ đầu tiên gặp được Chúa Phục Sinh, theo niềm tin của các thánh giáo phụ, vì Mẹ đã đóng góp nhiều nhất trong công trình cứu độ. Mẹ cùng với các môn đệ cầu nguyện trong nhà Tiệc Ly để đón nhận Chúa Thánh Thần hiện xuống khai sinh Hội Thánh.

33. Mỗi người chúng ta là một phần tử của Giáo Hội, là chi thể trong thân thể nhiệm mầu của Đức Giêsu Kitô, có chung sự sống của Chúa Giêsu, nên cũng thở cùng một Thần Khí với Người. Chúa Thánh Thần chính là khí thiêng của Cha trên trời vì “Thiên Chúa là thần khí” (x. Ga 4,24), được ban cho ta thở và biến đổi ta thành con cái Thiên Chúa như Chúa Giêsu (x. Gl 4,6).

34. Khi thở hít được linh khí ấy, ta mới hoà nhập thành một với Chúa Giêsu, trở thành chi thể sống động trong thân thể mầu nhiệm của Người. Thánh Phaolô đã nhắc nhở rằng: “Tất cả chúng ta đều đã chịu phép rửa trong cùng một Thần Khí để trở nên một thân thể, tất cả chúng ta được đầy tràn một Thần Khí duy nhất” (x. 2Cr 12,37.12.13).

35. Có thở được thần khí ấy ta mới phát huy nơi mình sự sống kỳ diệu, tràn đầy sự thật, niềm vui, bình an của Thiên Chúa để tiếp tục công trình cứu độ của Chúa Kitô. Công trình cứu độ này là “sứ mệnh phối hợp của Chúa Con và Chúa Chúa Thánh Thần” (x. GLHTCG, số 689-690, 727), đồng thời cũng là sứ mệnh của Hội Thánh “như Chúa Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em” (x. GLHTCG, số 730). Vì thế ta cần tập thở thần khí và làm sống lại sự hiện diện lạ lùng của Chúa Thánh Thần để giúp con người thời nay cảm nghiệm được ơn cứu độ của Chúa Giêsu và tin theo Người.

Phần 3. Bài học thở từ thực tế của đời sống

36. Để phát triển con người toàn diện, chúng ta phải tập thở cả khí tự nhiên lẫn siêu nhiên cách dài, nhẹ, êm, sâu và bảo vệ bầu khí quyển trong lành cho muôn loài.

37. Bầu khí quyển vật chất đang bị ô nhiễm và tàn phá nặng nề bởi sự vô tâm và lòng tham của con người. Cần phải trồng lại những cánh rừng vì 1 mẫu cây xanh cung cấp 16 tấn oxy hằng năm. Giảm bớt việc dùng hoá chất trên ruộng đồng và thay thế bằng các loại phân xanh, phân hữu cơ.

38. Giảm bớt việc tiêu thụ dầu mỏ cho các xe chuyên chở, máy móc, và sử dụng các nguồn năng lượng khác như điện năng, điện gió, điện nước, điện mặt trời. Bỏ hẳn việc hút thuốc lá. Giữ vệ sinh chung trong khu xóm. Giảm bớt các loại khí độc hại như CO2, NO2, chất CFC làm thủng tầng ozon.

39. Bầu khí quyển tinh thần còn bị ô nhiễm trầm trọng hơn vì các phương tiện truyền thông như sách báo, phim ảnh, đài phát thanh, truyền hình, internet và các mạng xã hội đang phổ biến đủ loại quan điểm sai lạc, phim ảnh đồi truỵ, ma quái, bạo lực, hoang đường, các học thuyết gây chia rẽ, thù hận, nhân danh tự do tuyệt đối của con người.

40. Vì thế, chúng ta phải bảo vệ hệ thần kinh của mình không bị nhiễm độc bằng cách không dùng các phương tiện độc hại đó, chỉ nghĩ điều tốt đẹp, nói lời chân thành và làm việc chính đáng để cổ vũ tình yêu thương, liên đới với người khác.

Tập thở tự nhiên

41. Dòng khí ta hít vào gồm oxy chiếm 20,9%, nitơ 78,6%, nước 0,4%, các khí khác 0,06% và carbonic 0,04%. Nitơ chiếm tỉ lệ lớn nhất, nhưng ở áp suất bình thường, nó rất ít hoà tan trong máu người, nên có thể đi vào và ra khỏi cơ thể ta cách vô hại (x. Alice Roberts, Atlas, tr.324). Chúng ta nên hít khí vào bằng mũi và thở ra bằng miệng. Đó là cách thở tự nhiên chỉ có 2 thì: hít vào, thở ra. Nhiều người luyện thở bằng nhiều cách không tự nhiên gây nguy hại cho sức khoẻ.

42. Hành trình của không khí.

43. Dành 5 phút mỗi ngày tập thở 4 thì để tăng cường dung tích khí trong phổi giúp các phế nang đang lép được nở ra. Thở theo 4 thì: nạp khí (hít khí vào bằng mũi), nén khí (nín thở dẫn hơi vào các phế nang đang bị lép, khi nén như thế, áp suất trong phổi hơi tăng lên một chút), xả khí (thở ra hết), bế khí (ngưng thở để tạo lại áp suất quân bình trong phổi). Nhiều cách thở của các môn phái như Khí công, Hartha Yoga, Thiền Tông, Zen, Dưỡng sinh, hoặc các phái võ thuật như Aikido, Vovinam, Thiếu Lâm… cũng tập luyện theo 3 thì hay 4 thì trên đây.

44. Khởi đầu ta nén khí và bế khí trong khoảng 2 giây bằng cách đếm:1-2-3-4. Sau vài tuần tập có thể tăng dần lên từ từ. Tuy nhiên việc nén khí và bế khí nên thận trọng, không nên làm quá sức, hoặc quá nhanh để tránh thương tổn, nhất là những người có bệnh lý tim mạch.

45. Chúng tôi đã trình bày tầm quan trọng của khí thở trong hội nghị quốc tế có chủ đề “Kiến thức về sức khoẻ trong cuộc cách mạng của thời đại kỹ thuật số”, tổ chức tại Đại học Cửu Long, tỉnh Vĩnh Long, ngày 12/5/2024 với hơn 200 nhà khoa học đến từ nhiều nước. Chúng tôi cũng đưa ra bảng Tiêu chuẩn Dung tích Dự đoán khí thở của các nhà khoa học Hoa Kỳ, giới thiệu cách đo, cách tính dung lượng và ống thở như dụng cụ để đo, cách xoa ngực để kích thích tim phổi và làm hạ nhịp tim quá nhanh hay quá thấp (x. Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, Hội nhập văn hoá để loan báo Tin Mừng, NXB Tôn Giáo, 2024, tr.321-345). Nếu có dịp, các bạn nên đo dung tích thở của mình (x. Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, Phục hồi sức khoẻ toàn diện cho con người, 2025, tr 9-19).

46. Một điểm cần lưu ý, là khi ngủ đêm, số lần thở khi ngủ sâu thường thấp hơn ban ngày khoảng ¼, nghĩa là thở khoảng 12 lần/phút thay vì 16 lần/phút. Ta nên nằm thẳng, đừng ôm gối, hai tay xuôi theo thân người để thở khí dễ dàng, giấc ngủ sẽ sâu hơn và thần kinh thư giãn tốt hơn. Tình trạng thiếu khí Oxy thường dẫn đến giấc ngủ chập chờn, mơ hoảng do các dữ liệu của trí nhớ hoà trộn hỗn độn với nhau, dẫn đến ảo giác, ảo thanh, nói mê, khối nặng đè ở ngực, khiến ta tưởng lầm là bị bóng đè, ma ám.

47. Chúng ta có thể tập những động tác thở để tăng khối lượng khí trong phổi bằng bài tập thể dục thường ngày sau đây.

– Giãn lồng ngực theo chiều ngang: người đứng thẳng, chân giang rộng khoảng 20cm

B1: vừa giang 2 tay rộng theo chiều ngang vừa hít mạnh vào, cơ bụng phình ra.

B2: khép 2 tay vào giữa ngực và thở mạnh ra, thót bụng lại.

– Giãn lồng ngực theo chiều dọc: người đứng thẳng, giang chân rộng 20cm

B1: bước 1 chân lên trước, hít mạnh vào bằng mũi, giơ 2 tay cao trên đầu, ngửa người ra sau, lồng ngực giãn ra theo chiều dọc.

B2: từ từ cúi người xuống, thở ra bằng miệng, cho đến khi 2 bàn tay chạm vào đầu gối. Chân rút về ngang với chân kia.

B3: bước chân khác lên và làm các động tác giống B1 và B2.

Tập thở siêu nhiên

48. Chúng ta dành chừng 5 phút, ngồi ở nơi làm việc hoặc nằm trên giường trước khi ngủ trưa hay ngủ đêm. Cơ thể trong trạng thái thư giãn.

Khi hít vào bằng mũi khí tự nhiên thì tinh thần ta cũng cần mở ra để hít khí siêu nhiên. Làn khí tình yêu, sức mạnh, bình an, ân sủng này tràn vào hồn ta, toả khắp người ta. Có khi làm thân thể ta rung lên để chữa lành cho ta.

Vừa hít khí vào từ từ bằng mũi, ta vừa nói thầm với Chúa Giêsu: “Lạy Chúa, xin ban Thần Khí cho con”. Thần khí chuyển hoá dòng máu đen tội lỗi của ta thành dòng máu đỏ tinh tuyền của Chúa Giêsu.

49. Khi thở ra, ta cũng đẩy những uế khí, tà khí ra khỏi tâm trí mình. Tà khí đó là các tư tưởng tiêu cực, hình ảnh dâm ô, cảm xúc buồn phiền, thất vọng, ghen tương, sợ hãi. Vừa thở ra từ từ bằng miệng, ta vừa nói thầm: “Lạy Chúa, xin đuổi tà khí ra khỏi con” (x. Cẩm nang Tân Phúc Âm hoá, tr.173-175; Bạn là Lời Cứu độ, tái bản lần IV, NXB Tôn Giáo, 2017, tr.30-31). Chúng ta sẽ cảm nhận được tâm hồn mình thanh thản và tràn đầy ơn lành của Chúa Thánh Thần.

50. Lời kết

• Bài học này là một trong các kinh nghiệm quan trọng nhất để tăng chất lượng sống tự nhiên cũng như siêu nhiên vì “Chúa Thánh Thần luôn ở trong ta và ở giữa chúng ta”. Ngài có phải là người yêu của bạn không?
• Bạn đang thở như thế nào trong đời sống hằng ngày? Bạn làm gì để tăng lượng khí tự nhiên và siêu nhiên?
• Chỉ có Mẹ Maria mới giúp ta thở được Thần Khí hiệu quả nhất để ta có thể toả sáng như Người.