Chúa Nhật V Mùa Chay A, 22/3/2026
Chúa Giêsu là nguồn sống toàn diện vĩnh hằng
Suy niệm Chúa Nhật V Mùa Chay năm A về việc Đức Giêsu cho Ladarô sống lại, giúp chúng ta suy tư về sự sống trọn vẹn của con người với hồn và xác, ta mới vượt qua những lo sợ về đau khổ, bệnh tật, mất mát, xung đột kinh tế, chiến tranh hạt nhân hiện nay, vượt qua những lo lắng thái quá về cơm áo, gạo tiền…
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK
Lời mở
Các bài Thánh Kinh Chúa Nhật này giới thiệu cho ta mạc khải cao nhất về Chúa Giêsu như là nguồn sống toàn diện, sau khi biết Người là nguồn nước và nguồn sáng vĩnh hằng.
1. Tìm lại nguồn sống
Dù sự sống đã xuất hiện trên trái đất này cách đây khoảng 1 tỷ năm, khởi đầu từ những tế bào đơn giản cho đến con người biết suy tư hiện nay, nhưng nhiều người vẫn chưa biết sống là gì, bắt nguồn từ đâu và có thể phát triển đến mức độ nào.
Tìm trong Từ điển Bách khoa Việt Nam, bộ từ điển giá trị nhất hiện nay gồm 4 cuốn với hơn 4.000 trang khổ lớn, chúng ta không tìm được định nghĩa của từ “sống”. Còn cuốn Từ điển tiếng Việt 2013 của Viện Ngôn ngữ học định nghĩa “sống là tồn tại ở hình thái có trao đổi chất với môi trường bên ngoài, có sinh sản, lớn lên và chết”. Nhưng đó chỉ là mô tả những chức năng chung của các sinh vật, chứ không phải là định nghĩa về sự sống và càng không mô tả được sự sống kỳ diệu của con người.
Thật ra, sự sống là một cái gì hiển nhiên, không cần minh chứng vì nó đang ở trong ta, trong muôn loài sống động quanh ta. Sự sống lạ lùng vời hàng tỉ tế bào, mỗi tế bào là một cấu trúc hết sức phức tạp tạo thành mô, thành cơ quan, thành các hệ như hệ cơ xương, hệ thần kinh, hệ tim mạch, hệ bạch huyết, hệ tiêu hoá… Nhưng sự sống lại có vẻ rất mong manh, tạm thời, phi lý và dễ dàng biến mất vì một viên thuốc độc, một viên đạn vô tình, một cơn nhồi máu cơ tim hay một loại virus lạ.
Chính vì không biết sự sống là gì, bắt nguồn từ đâu và phát triển đến mức nào nên con người có những thái độ sống rất khác nhau. Nhiều người thấy cuộc sống của mình thật là phi lý. Vì thế, họ phung phí đời mình cho các cuộc vui thâu đêm, chẳng lo cho mình, chẳng giúp cho đời. Nhà ái quốc Phan Bội Châu đã từng nhắc nhở: “Sống mà như thế đừng nên sống, sống tủi làm chi, đứng chật trời!”.
Trái lại, không ít nhà khoa học nhận thức được rằng: sự sống con người vô cùng mầu nhiệm vì hàng tỷ tế bào chuyển động không ngừng trong một cấu trúc kỳ diệu. Con người hiểu sự sống hình thành từ sự kết hợp giữa trứng của người mẹ và tinh trùng của người cha kể từ thế kỷ 19, đặc biệt sau khi kính hiển vi phát triển. Khoa học xác định bộ gen người gồm 23 cặp nhiễm sắc thể vào năm 1956, nhờ công trình nghiên cứu của hai nhà khoa học Joe Hin Tjio và Albert Levan. Từ năm 2004 người ta mới biết trong 20.000 gen chứa tới 3 tỉ base ADN theo một trật tự nhất định thì mới thành con người. Con người biết ơn cha mẹ, ông bà, tổ tiên vì đã sinh ra mình, đã truyền lại những gen di truyền để hình thành nên dân tộc, nhưng vẫn chưa tìm ra nguồn sự sống.
Khi các nhà khoa học tìm xuống sâu hơn, bên dưới các tế bào, các gen và ADN, họ chỉ còn thấy khoảng 20 nguyên tố của cơ thể con người trong tổng số 118 nguyên tố được tìm thấy trong vũ trụ. Cấu trúc của chúng chỉ là những hạt hạ nguyên tử như proton, neutron, electron nằm cách rất xa nhau và chẳng có sự sống. Chúng vô hồn, vô cảm, không có sinh sản, lớn lên, thay đổi từng giây, từng phút trong thân xác con người Chẳng có sự sống nào trong các nguyên tố ấy!
Vậy mà mỗi người đang suy nghĩ, yêu thương, mơ ước hạnh phúc, đi tìm chân thiện mỹ: nghĩa là đang sống. Từ đó các nhà khoa học mới nhận thức được tinh thần con người là nguyên lý quy tụ vật chất và vuợt qua mọi biến đổi của vật chất, không gian, thời gian để tồn tại mãi mãi. Một số người bắt đầu nhận ra rằng sự sống của mình cũng như của vạn vật không nằm trong các nguyên tố vật chất, mà bắt nguồn từ một Đấng Thiêng Liêng cao cả là nguồn của mọi hiện hữu, trong đó có sự sống, tình yêu, niềm vui, hạnh phúc và chân thiện mỹ.
2. Sự sống toàn diện vĩnh hằng
Các bài Thánh Kinh như giải thích cho ta hiện tượng đó.
Cái chết của Lazarô là một sự kiện có thật cho mọi sinh vật chứ không phải cho riêng con người. Sinh-lão-bệnh-tử là lẽ thường tình, ai cũng biết mình phải trải qua. Nhưng khi đối mặt với cái chết, người ta vẫn khóc lóc, tiếc thương, vẫn hy vọng được sống và sống mãi vì tinh thần của con người luôn hướng về cội nguồn sự sống. Và Đức Giêsu là cái neo để người ta đặt vào niềm hy vọng, vì Người đã nhiều lần làm cho kẻ chết sống lại (x. Lc 7,11-17; Mc 5,21-43). Do đó, cô Marta và Maria đã nói lên niềm hy vọng này: “Nếu Thầy có ở đây, em con đã không chết!” (Ga 11,21.32).
Tuy nhiên, Đức Giêsu đã cố tình trì hoãn, để Lazarô chết tới 4 ngày, thân xác vật chất bắt đầu phân huỷ, rồi mới cho ông sống lại, để chứng tỏ “Người là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Người thì dù đã chết cũng sẽ được sống. Ai sống và tin vào Người sẽ không bao giờ phải chết” (x. Ga 11,25-26). Nhưng khối vật chất “nặng mùi” chết chóc đó làm sao có thể nghe được tiếng nói, hiểu được lệnh truyền của Chúa Giêsu! Chỉ có tinh thần của Lazarô đang còn sống, đang hiện diện ở đó, mới nghe được, hiểu được và định hình lại những tế bào đang phân huỷ kia để chúng biến đổi thành người sống. Do đó, chúng ta đừng quá quan tâm tới đời sống thể lý, nhưng phải chú ý đến tinh thần của mình vì chính tinh thần định hình thể xác.
Nếu tinh thần định hình cho vật chất để vượt qua sự phân huỷ, tan rã, thì khi càng giữ cho tinh thần trong sáng, quảng đại, tràn đầy yêu thương, ta sẽ càng vượt qua nỗi sợ hãi cái chết, vượt qua những giới hạn của vật chất, không gian, thời gian để vươn tới những gì kỳ diệu, phi thường và tìm về được nguồn sống vĩnh hằng. Cái chết lúc đó chỉ còn là một ngưỡng cửa mà ta phải bước qua trong cuộc đời trần thế để đi vào miền đất trường sinh. Mỗi vật chất được tinh thần con người định hình bằng tư tưởng, lời nói, hành động sẽ có giá trị mãi mãi. Vì thế, con người phải tẩy rửa mọi vết bẩn bám vào tinh thần mình, nếu muốn sống hạnh phúc trọn vẹn với Chúa.
Tuy nhiên, vì là con người yếu đuối, luôn bị những tham vọng, dục vọng chi phối, nên tinh thần của ta đã có những lần sa ngã, kéo theo cái chết của thể xác. Vì thế, ta rất cần đến Chúa Thánh Thần. Ngài là tinh thần tuyệt đối, là thần khí của Thiên Chúa, thần khí của Đức Kitô. Vì thế, “dầu thân xác anh em có phải chết vì tội đã phạm, Thần Khí cũng ban cho anh được sống. Đấng đã làm cho Đức Giêsu sống lại từ cõi chết cũng sẽ dùng Thần Khí của Người đang ngự trong anh em mà làm cho thân xác anh em được sự sống mới” (x. Rm 8,8-11).
Lời kết
Suy nghĩ về sự sống trọn vẹn của con người với hồn và xác, ta mới vượt qua những lo sợ về đau khổ, bệnh tật, mất mát, xung đột kinh tế, chiến tranh hạt nhân hiện nay, vượt qua những lo lắng thái quá về cơm áo, gạo tiền, những trò vui, nghiện ngập và đời sống hưởng thụ ích kỷ phục vụ cho thân xác vật chất để tìm được an vui, hạnh phúc và gặp gỡ được nguồn sống vĩnh hằng là Chúa Giêsu. Amen.
