Chúa Nhật V TN A, 8.2.2023: Ướp mặn và toả sáng

Chúa Nhật V TN A, 8.2.2023

Ướp mặn và toả sáng

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn

Lời mở

Qua các bài Thánh Kinh, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy biểu lộ bản chất tốt lành của người Kitô hữu ra bên ngoài bằng những công việc tốt đẹp, giống như muối mặn và ánh sáng, để giúp cho người đời khỏi hư thối và cho trần thế khỏi chìm vào bóng tối. Người nói: “Anh em là muối cho đời, là ánh sáng cho trần gian” (x. Mt 5,13-14). Nhưng tại sao người ta lại cần muối và ánh sáng, rồi ta thực hiện sứ mệnh cao quý này như thế nào?

1. Cần muối và ánh sáng

Trước hết, ta muốn ôn lại một chút hiểu biết về muối và ánh sáng để biết tại sao người ta lại cần chúng.

Thời xưa, người ta dùng muối để bảo quản thức ăn, lương thực cho khỏi hư thối như: muối thịt, muối cá, muối dưa hay để trị bệnh như: dùng nước muối để sát trùng, giúp tiêu hoá, giảm đau, tải chất iốt cần cho bộ não cho thông minh, khoẻ mạnh… Ngày nay, nhờ khoa học, chúng ta hiểu rằng thành phần chính trong muối là natri clorua (NaCl). Dù thân xác chỉ cần một lượng nhỏ vài gram mỗi ngày, nhưng chất này đóng một vai trò quan trọng trong quá trình dẫn truyền thần kinh, điều khiển cơ bắp và tham gia vào hoạt động của não bộ, tiêu hoá, tiết niệu. Việc cân bằng muối trong cơ thể là rất quan trọng vì tình trạng thừa hay thiếu muối đều ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Ánh sáng còn cần hơn nữa vì ánh sáng mang lại sự sống cho con người và vạn vật. Nhờ ánh sáng cây cối mới thực hiện hiệu ứng diệp lục tố, giúp chúng lớn lên, toả dưỡng khí cho ta thở. Chúng ta sống được là nhờ rau cỏ, hoa trái, thịt sữa của muôn loài thực vật, động vật đóng góp cho sự sống con người. Nhờ ánh sáng những chất vitamin được tổng hợp trong cơ thể, làm cho da, thịt, xương của ta chắc khoẻ. Ánh sáng còn sưởi ấm, chữa lành, giết chết những vi trùng, virus và biết bao công dụng khác.

Khi mời gọi chúng ta ướp mặn và toả sáng, Chúa Giêsu như gợi ý rằng đời sống con người đang cần được ướp mặn lại cho khỏi bị hư thối, huỷ hoại do những tội lỗi, tham vọng, dục vọng, những lời độc địa, dối trá, hoang đường, những phim ảnh đồi truỵ, ma quái, bạo lực,… Trần thế hiện cũng đang bị bóng tối sự chết bao phủ bởi những cuộc xung đột bạo lực, thù oán cá nhân, cho đến các băng đảng xã hội đen, các tổ chức khủng bố, các tập đoàn lừa đảo quốc tế, các cuộc chiến tranh sinh học, hoá học đủ loại…

2. Làm gì để muối mặn và toả sáng?

Người dân Israel xưa nghĩ rằng cần phải xây lại đền thờ Giêrusalem, phải tổ chức lại những nghi lễ hoành tráng, những buổi kinh nguyện đông đảo sau khi dân tộc trở về từ cuộc lưu đày ở Babylon. Nhưng tiên tri Isaia nhắc nhở họ rằng: “Ngươi hãy chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ, thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoảnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục… Nếu ngươi loại khỏi nơi ngươi ở gông cùm, cử chỉ đe doạ và lời nói hại người, nếu ngươi nhường miếng ăn cho kẻ đói, làm thoả lòng người bị hạ nhục, thì ánh sáng ngươi sẽ chiếu toả trong bóng tối, và tối tăm của ngươi chẳng khác gì chính ngọ” (Is 58,7-10). Chính lối sống tốt đẹp đó mới làm nên tính cách đặc biệt của Israel, mới là con đường cụ thể dẫn họ đến sự hoàn thiện theo ý Chúa, mới có sức lan toả và giúp người khác nhận biết họ là dân riêng của Thiên Chúa.

Ngày nay nhiều Kitô hữu cũng đang nghĩ rằng cần phải xây dựng các cơ sở tôn giáo bề thế, tổ chức những nghi lễ hoành tráng, hay những chuyến công tác bác ái hùng hậu… Nhưng thật ra đạo chính là một đời sống yêu thương tích cực như Đức Giêsu: Người toả sáng trong sự hy sinh tột cùng qua cái chết trên thập giá. Vì thế, thánh Phaolô đã xác định: “Khi đến với anh em, tôi đã không dùng lời lẽ hùng hồn hoặc triết lý cao siêu mà loan báo mầu nhiệm của Thiên Chúa. Tôi đã không muốn biết đến chuyện gì khác ngoài Đức Giêsu Kitô, mà là Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh vào thập giá” (1Cr 2,2).

3. Muối mặn bằng tình yêu và toả sáng bằng sự thật

Chúng ta rất cần muối mặn con người thời nay bằng tình yêu của Chúa Thánh Thần và chiếu sáng trần gian bằng sự thật của Chúa Giêsu. Tình yêu và sự thật đó không phải chỉ là những quyết tâm hay lời hô hào hình thức, nhưng là những công việc tốt đẹp cụ thể để người khác thấy được, cảm nhận được mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời (Mt 15,16).

Ví dụ mỗi ngày thành phố Hồ Chí Minh hoa lệ này phát sinh 13.000-14.000 tấn rác thải sinh hoạt với 2.300 đường dây thu gom rác dân lập. Trong đó, một lượng lớn rác có thể tái chế (nhựa, kim loại, giấy). Đây chính là nguồn thu nhập cho những người nhặt ve chai tự do. Ước tính có hàng chục nghìn người tham gia vào chuỗi thu mua phế liệu phi chính thức, từ người đi nhặt tại các thùng rác công cộng đến các vựa ve chai nhỏ lẻ len lỏi trong các con hẻm. (x. google.com/search?sourceid…). Những người nghèo này trung bình kiếm được 50.000 đồng một ngày. Họ phải tính toán xem chỗ nào có quán cơm từ thiện, góc đường nào có bán túi cơm 2.000đ sau 9g tối từ đồ ăn thừa của các nhà hàng chuyển ra, bệnh viện nào có phát cơm cho bệnh nhân nghèo, cho tắm nhờ ở phòng vệ sinh… để sau các khoản chi phí, họ còn dành ra được 20-30 ngàn gửi về nuôi gia đình. Khi hiểu được điều đó ta sẽ thấy mình cần phải làm gì cho những người nghèo khổ này.

Ví dụ, theo báo cáo của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội TP.HCM: TP.HCM có hơn 24.400 cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ phát sinh tệ nạn (như massage, karaoke, vũ trường, tiệm hớt tóc thanh nữ…) với khoảng 14.960 nhân viên đang làm việc. Mỗi ngày có hàng chục ngàn người đang phải bán rẻ thân xác của mình để kiếm sống. (x. google. com/search?sourceid, Có bao nhiêu người hành nghề mại dâm mỗi ngày ở TP.HCM; https://nld.com.vn/tp-hcm-hien-co-10627-co-so-kinh-doanh-dich-vu-de-phat-sinh-te-nan-mai-dam). Năm 2025, cá nhân tôi đã cứu 5 cô gái từ miền Trung bị lừa vào hoạt động mãi dâm. Mỗi ngày các cô bị ép phải tiếp 3 người khách với nỗi nhục nhã và đau đớn mới đủ chi phí ăn ở, son phấn, thuốc men. Làm suốt 3 năm mà tiền nợ càng ngày càng cao, đến cuối cùng phải bỏ trốn, nhưng cũng không dễ vì các nhóm băng đảng đe doạ buộc phải trả nợ. Vậy chúng ta có những chương trình cụ thể nào giúp cho các người khốn khổ này?

Vì thế, qua kinh nghiệm của thánh Phaolô (1Cr 2,3-5), để trở thành muối và ánh sáng, ta phải gắn bó với Chúa Giêsu chịu đóng đinh. Người là Thiên Chúa làm người. Chỉ có Người mới chuyển thông cho ta ánh sáng và chất mặn của chính Thiên Chúa, chuyển thông cho ta sự sống vĩnh hằng, tình yêu tuyệt đối, chân thiện mỹ vô hạn để ta chia sẻ cho người khác. Gắn bó với Chúa Giêsu chịu đóng đinh là ta chấp nhận những tiêu hao, mất mát chính mình như chất đốt để toả sáng cho đời.

Lời kết

Khi hoà nhập thành một với Chúa Giêsu chúng ta sẽ đón nhận được ánh sáng kỳ diệu mang lại sự sống của Thiên Chúa để toả sáng cho trần thế, mới nhận được nhiều ân huệ của Thánh Thần để ướp mặn cho đời, mới giúp cho con người vượt qua tội lỗi, để sống an lành, hạnh phúc. Amen.

HKK