Một chiếc đồng hồ dừng lại ở thời điểm xảy ra trận động đất mạnh làm rung chuyển miền trung nước Ý vào ngày 24.08.2016 

Ngày 24/8/2026 đánh dấu tròn 10 năm kể từ chuỗi động đất tàn phá miền Trung nước Ý, khiến nhiều thị trấn như Amatrice, Accumoli và Pescara del Tronto gần như bị san phẳng. Nhân dịp này, chương trình âm nhạc của Đài Phát thanh Vatican phát một số đặc biệt của chuyên mục “New Music”, giới thiệu toàn bộ bản thu trực tiếp vở opera L’ultima estate.

Tác phẩm lấy cảm hứng từ cuốn sách cùng tên của Marcello Filotei, xuất bản năm 2019. Chính Đức Giáo hoàng Phanxicô đã viết lời tựa cho cuốn sách với câu: “Có một ánh nhìn hướng về phía trước, được nuôi dưỡng bởi một ký ức không bao giờ cam chịu.”

Filotei, nhà báo của Đài Phát thanh Vatican đồng thời là nhà soạn nhạc, đã mất đi cội nguồn gia đình của mình dưới đống đổ nát tại Pescara del Tronto. Từ những ký ức đau thương ấy, ông viết nên cuốn sách kể về một thế giới thường nhật bị xóa sổ chỉ trong vài khoảnh khắc.

Hai năm sau, câu chuyện được chuyển thành một vở opera một màn, công diễn lần đầu năm 2021 tại Nhà hát Flavio Vespasiano ở Rieti. Filotei vừa viết nhạc vừa viết lời, không nhằm đơn thuần tìm kiếm sự an ủi, nhưng đặt câu hỏi về ý nghĩa của mất mát và sức mạnh của những người sống sót.

Một trong những nét nổi bật của tác phẩm là phần bộ gõ được sử dụng như một “địa chấn kế nội tâm”. Những âm thanh căng thẳng và thô ráp gợi lên sức nặng của đất đá, cảm giác sụp đổ cận kề, nhưng đồng thời cũng gợi nhịp tim bền bỉ của những người còn sống và tiếp tục bước đi.

Bản thu được Đài Phát thanh Vatican phát sóng được thực hiện trực tiếp ngày 16/5/2026 tại Đại giảng đường Đại học La Sapienza ở Roma, trong khuôn khổ Mùa âm nhạc lần thứ 81 của Viện Hòa nhạc Đại học, với Đài Phát thanh Vatican là đối tác truyền thông.

Dàn nhạc của Nhạc viện “Giovanni Battista Pergolesi” ở Fermo trình diễn dưới sự chỉ huy của Gabriele Bonolis. Phần thanh nhạc do các nghệ sĩ của Học viện Nghệ thuật Opera Osimo đảm trách, cùng phần lời thoại của Mimmo Strati.

Theo Đài Phát thanh Vatican, L’ultima estate vượt ra khỏi ký ức về một thảm họa địa phương để trở thành biểu tượng cho mọi “trận động đất” trong đời sống con người – từ những biến động địa chất đến những đổ vỡ xã hội và nội tâm. Khi những viên đá sụp đổ và sự im lặng dường như có tiếng nói cuối cùng, âm nhạc có thể biến ký ức từ một nơi giam giữ nỗi đau thành sức mạnh để tiếp tục hướng về phía trước.