Trong bài diễn từ dành cho người dân thành phố, Đức Thánh Cha đã phác hoạ chân dung của một thành phố Napoli vừa mang vẻ đẹp rực rỡ của lịch sử và văn hoá, vừa mang trên mình nhiều vết thương xã hội cần được chữa lành bằng tình liên đới, công lý và Tin Mừng.

Mở đầu bài nói chuyện, Đức Thánh Cha cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của người dân Napoli và bày tỏ lòng biết ơn đối với Thị trưởng, các nhà chức trách dân sự, quân sự và Đức Tổng Giám mục Napoli. Khởi đi từ trình thuật Tin Mừng về hai môn đệ làng Emmaus, ngài cho biết những tiếng nói vang lên trong cuộc gặp gỡ hôm nay chính là “những tiếng nói của Napoli”: tiếng nói của một thành phố được biển cả ôm lấy và ánh mặt trời chiếu sáng, nhưng đồng thời cũng chất chứa những nghèo đói, sợ hãi và thương tích.

Đức Thánh Cha mô tả Napoli như một dân tộc nhiều khi bước đi trong mệt mỏi, lạc hướng và thất vọng như hai môn đệ Emmaus, nhưng vẫn mang trong mình một khát vọng mãnh liệt về sự sống, công lý và điều thiện. Theo ngài, chính khát vọng ấy không được phép bị khuất phục bởi sự dữ, sự chán nản hay thái độ cam chịu.

Từ đó, Đức Thánh Cha mời gọi toàn thể người dân cùng tự hỏi: điều gì thực sự quan trọng cho tương lai của thành phố? Điều gì cần thiết để tiếp tục bước đi với lòng nhiệt thành dấn thân thay vì sự thờ ơ, với lòng can đảm làm điều thiện thay vì sợ hãi trước sự dữ, với nỗ lực chữa lành các vết thương thay vì vô cảm?

Trong bài diễn từ, Đức Thánh Cha đặc biệt nhấn mạnh đến nghịch lý xã hội mà Napoli đang trải qua. Dù lượng khách du lịch ngày càng gia tăng, thành phố vẫn chưa đạt được một sự phát triển kinh tế có khả năng thực sự nâng đỡ toàn thể cộng đồng dân cư. Ngài nói rằng Napoli vẫn bị đánh dấu bởi những bất bình đẳng sâu sắc, không chỉ giữa trung tâm và vùng ngoại ô, nhưng còn hiện diện ngay trong từng khu vực của thành phố, với những “vùng ngoại biên hiện sinh” nằm giữa lòng khu phố cổ.

Đức Thánh Cha nhắc đến những vấn đề đang đè nặng lên cuộc sống người dân như chênh lệch thu nhập, thiếu việc làm, thiếu dịch vụ và cơ sở hạ tầng thích hợp, nạn tội phạm có tổ chức, thất nghiệp và tình trạng bỏ học nơi giới trẻ. Trước những thực tại ấy, ngài nhấn mạnh sự cần thiết của Nhà nước trong việc bảo đảm an ninh, củng cố niềm tin của người dân và ngăn chặn ảnh hưởng của các tổ chức tội phạm.

Tuy nhiên, giữa những khó khăn ấy, Đức Thánh Cha cũng nhìn thấy rất nhiều “người hùng trong xã hội” đang âm thầm hoạt động mỗi ngày để xây dựng một Napoli tốt đẹp hơn. Đó là những người nam nữ trung thành với bổn phận của mình trong âm thầm, không tìm kiếm sự nổi tiếng, nhưng góp phần mở đường cho công lý, sự thật và vẻ đẹp trong đời sống xã hội. Theo Đức Thánh Cha, những con người ấy không được phép bị cô lập, nhưng cần được liên kết với nhau qua mạng lưới cộng đoàn và tinh thần hợp tác.

Trong bối cảnh ấy, Đức Thánh Cha khẳng định Giáo hội tại Napoli đang đóng vai trò như một “chất keo kết nối”, giúp liên kết những nỗ lực và nguồn lực khác nhau trong xã hội. Ngài đặc biệt nhắc đến “Hiệp ước Giáo dục” do Giáo hội địa phương thúc đẩy, một sáng kiến đã nhận được sự cộng tác tích cực của chính quyền thành phố, chính quyền vùng, chính phủ, các tổ chức xã hội và nhiều thực thể Giáo hội.

Đức Thánh Cha tha thiết kêu gọi người dân đừng để “mạng lưới liên kết” ấy bị phá vỡ, đừng để ánh sáng đã được thắp lên giữa bóng tối bị lụi tàn và đừng để giấc mơ về một Napoli tốt đẹp hơn bị phai nhạt. Ngài mời gọi các thể chế dân sự, Giáo hội và xã hội dân sự tiếp tục cùng nhau làm việc để nâng đỡ thành phố, bảo vệ giới trẻ khỏi những cạm bẫy của sự dữ và trả lại cho Napoli ơn gọi trở thành “thủ đô của nhân tính và hy vọng”.

Đức Thánh Cha cũng nhắc lại ơn gọi lịch sử của Napoli như một chiếc cầu nối giữa hai bờ Địa Trung Hải. Theo ngài, thành phố không thể chỉ là một “tấm bưu thiếp” dành cho khách du lịch, nhưng phải trở thành “một công trường mở” để xây dựng hoà bình cụ thể trong đời sống hằng ngày.

“Hòa bình bắt đầu từ trái tim con người”, Đức Thánh Cha nhấn mạnh. Hòa bình được xây dựng qua các tương quan, bén rễ trong các khu phố và mở rộng tới toàn xã hội. Vì thế, điều cấp thiết là phải cổ võ một nền văn hóa thay thế cho bạo lực, qua giáo dục, công lý và những hành động cụ thể của tình liên đới.

Trong viễn tượng ấy, Đức Thánh Cha ca ngợi những sáng kiến bác ái như “Ngôi nhà Hoà bình”, nơi đón tiếp trẻ em và các bà mẹ gặp khó khăn, hay “Nhà Bartimeo”, nơi đồng hành với người trẻ và người trưởng thành đang sống trong những hoàn cảnh mong manh. Theo ngài, đây là những dấu chỉ cụ thể của một nền hòa bình được xây dựng bằng sự chăm sóc, lòng hiếu khách và cơ hội tái khởi đầu.

Đức Thánh Cha cũng đánh giá cao nỗ lực của cộng đoàn Giáo hội và xã hội dân sự trong việc biến Napoli thành một “nền tảng” của đối thoại liên văn hóa và liên tôn. Ngài đặc biệt nhắc đến các sáng kiến đón tiếp những người trẻ đến từ các vùng chiến sự như Gaza, như dấu chỉ của một nền văn hóa hòa bình đối lập với logic chiến tranh và bạo lực.

Ngoài ra, Đức Thánh Cha còn đề cao tinh thần đón tiếp người di cư và người tị nạn của thành phố Napoli. Theo ngài, việc đón tiếp này không được nhìn như một tình trạng khẩn cấp nhưng là cơ hội gặp gỡ và làm phong phú lẫn nhau. Ngài ca ngợi vai trò của Caritas giáo phận trong việc biến cảng Napoli thành “một dấu chỉ sống động của sự đón tiếp, hội nhập và hy vọng”.

Trong phần cuối bài diễn từ, Đức Thánh Cha dành sự quan tâm đặc biệt cho người trẻ. Ngài nhấn mạnh rằng giới trẻ không chỉ là những người thụ hưởng các chương trình mục vụ hay xã hội, nhưng còn là “nhân vật chính của sự đổi thay”. Theo ngài, cần trao cho họ không gian, niềm tin và trách nhiệm để họ có thể đóng góp cách sáng tạo vào việc xây dựng điều thiện.

Đức Thánh Cha nhắc đến nhiều sáng kiến nơi người trẻ đang dấn thân, như việc phục vụ tại “Bảo tàng Giáo phận Mở rộng”, các hoạt động giáo dục trong các nguyện xá hay công tác thiện nguyện trong các chương trình bác ái và xã hội. Những kinh nghiệm ấy, theo ngài, là dấu chỉ cụ thể của một Giáo hội trẻ trung và của một thành phố có thể được tái sinh.

Kết thúc bài diễn từ, Đức Thánh Cha phó dâng người dân Napoli cho sự chuyển cầu của Đức Maria rất thánh và của thánh Gennaro, bổn mạng thành phố. Ngài cầu chúc người dân luôn trung thành với Tin Mừng và xin Chúa chúc lành cho Napoli.

Sau buổi gặp gỡ, Đức Thánh Cha di chuyển bằng xe đến Rotonda Diaz để về lại Vatican bằng trực thăng lúc khoảng 19 giờ 30 tối.

Vatican News

Nguồn: https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2026-05/duc-thanh-cha-tham-napoli-gap-go-nguoi-dan-thanh-pho-napoli.html