ĐTC Lêô XIV – Chu Kỳ Giáo Lý Công đồng Vaticanô II qua các Văn kiện
7. Sự thánh thiện và các lời khuyên Phúc Âm trong Hội Thánh
Chu Kỳ Giáo Lý
Công đồng Vaticanô II
qua các Văn kiện
II. Hiến chế Tín lý Lumen gentium (Ánh Sáng Muôn Dân)
7. Sự thánh thiện và các lời khuyên
Phúc Âm trong Hội Thánh
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 8 tháng 4 năm 2026
Thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi các tín hữu Thêxalônica (1 Tx 4,1-3):
Thưa anh em, như anh em đã học từ chúng tôi cách sống thế nào cho đẹp lòng Thiên Chúa, và anh em cũng đang sống như thế, vậy nhân danh Đức Giêsu, chúng tôi xin, chúng tôi khuyên nhủ anh em hãy tấn tới nhiều hơn nữa. Hẳn anh em rõ chúng tôi đã lấy quyền Đức Giêsu mà ra những chỉ thị nào cho anh em. Ý muốn của Thiên Chúa là anh em nên thánh.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Hiến chế Lumen gentium của Công đồng Vaticanô II về Hội Thánh dành trọn chương thứ năm để nói về ơn gọi nên thánh phổ quát của mọi tín hữu: mỗi người chúng ta đều được mời gọi sống trong ân sủng của Thiên Chúa, thực hành các nhân đức và noi gương Đức Kitô.
Theo Hiến chế Công đồng, sự thánh thiện không phải là đặc quyền của một số ít người, nhưng là một ân ban đòi hỏi mỗi người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội phải nỗ lực đạt tới sự hoàn thiện của đức ái, nghĩa là tình yêu trọn vẹn đối với Thiên Chúa và tha nhân. Thật vậy, đức ái chính là trung tâm của sự thánh thiện mà mọi tín hữu được kêu gọi: được Chúa Cha ban tặng, nhờ Chúa Con là Đức Giêsu, nhân đức này “chi phối mọi phương thế nên thánh và làm cho các phương thế ấy sống động” (LG, 42).
Đỉnh cao của sự thánh thiện, như trong thời Hội Thánh sơ khai, chính là tử đạo, “chứng tá cao cả nhất của đức tin và đức ái” (LG, 50). Vì thế, văn kiện Công đồng dạy rằng mỗi tín hữu phải sẵn sàng tuyên xưng Đức Kitô, ngay cả đến đổ máu (x. LG, 42), như đã từng xảy ra trong lịch sử và vẫn còn tiếp diễn hôm nay. Sự sẵn sàng làm chứng này được thể hiện mỗi khi các Kitô hữu để lại những dấu chỉ của đức tin và tình yêu trong xã hội, dấn thân cho công lý.
Tất cả các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, là nguồn dưỡng nuôi đời sống thánh thiện, giúp con người nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, là mẫu mực và thước đo của sự thánh thiện. Chính Người thánh hóa Hội Thánh, mà Người là Đầu và là Mục Tử: sự thánh thiện, xét từ góc độ này, là ân ban của Người, được biểu lộ trong đời sống hằng ngày mỗi khi chúng ta vui vẻ đón nhận và đáp lại bằng sự dấn thân.
Về điều này, Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI trong buổi tiếp kiến chung ngày 20/10/1965 đã nhắc rằng: để Hội Thánh trở nên đích thực, cần mọi người đã chịu phép Rửa “phải nên thánh, nghĩa là trở thành những người con thực sự xứng đáng, mạnh mẽ và trung thành”. Điều này được thực hiện qua một sự biến đổi nội tâm, nhờ đó đời sống mỗi người được nên giống Đức Kitô nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần (x. Rm 8,29; LG, 40).
Lumen gentium mô tả sự thánh thiện của Hội Thánh Công giáo như một đặc tính cấu thành của Hội Thánh, được đón nhận trong đức tin, vì Hội Thánh được tin là “thánh thiện cách bất khả sai lầm” (LG, 39). Điều này không có nghĩa là Hội Thánh đã đạt tới sự hoàn hảo trọn vẹn, nhưng là Hội Thánh được mời gọi làm cho ân ban thần linh ấy ngày càng được xác nhận trong hành trình tiến về cùng đích vĩnh cửu, khi bước đi “giữa những bách hại của thế gian và những an ủi của Thiên Chúa” (Thánh Augustinô, De civitate Dei; LG, 8).
Thực tại đau buồn của tội lỗi trong Hội Thánh, tức là nơi mỗi người chúng ta, mời gọi mỗi người thực hiện một cuộc hoán cải đời sống nghiêm túc, phó thác vào Chúa, Đấng canh tân chúng ta trong đức ái. Chính ân sủng vô biên này, Đấng thánh hóa Hội Thánh, trao cho chúng ta một sứ mạng phải thực hiện mỗi ngày: đó là hoán cải chính mình. Vì thế, sự thánh thiện không chỉ mang tính thực hành, như thể chỉ là một nỗ lực luân lý, nhưng liên hệ đến chính bản chất của đời sống Kitô hữu, cả cá nhân lẫn cộng đoàn.
Từ góc nhìn này, đời sống thánh hiến giữ một vai trò quyết định, như Hiến chế Công đồng trình bày trong chương thứ sáu (x. số 43-47). Trong Dân Thánh của Thiên Chúa, đời sống này là dấu chỉ ngôn sứ của thế giới mới, được trải nghiệm ngay từ bây giờ trong lịch sử. Thật vậy, những dấu chỉ của Nước Thiên Chúa, vốn đã hiện diện trong mầu nhiệm Hội Thánh, chính là các lời khuyên Phúc Âm định hình mọi hình thức đời sống thánh hiến: khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục. Ba nhân đức này không phải là những quy tắc trói buộc tự do, nhưng là những ân ban giải phóng của Chúa Thánh Thần, qua đó một số tín hữu được hoàn toàn hiến dâng cho Thiên Chúa. Đức khó nghèo diễn tả sự tín thác trọn vẹn vào sự quan phòng, giải thoát con người khỏi tính toán và tư lợi; đức vâng phục lấy mẫu gương từ sự tự hiến của Đức Kitô cho Chúa Cha, giải thoát khỏi nghi kỵ và thống trị; đức khiết tịnh là ân ban của một con tim trọn vẹn và tinh tuyền trong tình yêu, phục vụ Thiên Chúa và Hội Thánh.
Khi sống theo lối sống này, những người thánh hiến làm chứng cho ơn gọi nên thánh phổ quát của toàn thể Hội Thánh, qua hình thức môn đệ triệt để. Các lời khuyên Phúc Âm biểu lộ sự tham dự trọn vẹn vào đời sống của Đức Kitô, cho đến Thập giá: chính nhờ hy tế của Đấng chịu đóng đinh mà tất cả chúng ta được cứu độ và thánh hóa!
Khi chiêm ngắm biến cố này, chúng ta nhận ra rằng không có kinh nghiệm nhân loại nào mà Thiên Chúa không cứu chuộc: ngay cả đau khổ, khi được sống kết hợp với cuộc khổ nạn của Chúa, cũng trở thành con đường nên thánh. Ân sủng biến đổi và canh tân đời sống củng cố chúng ta trong mọi thử thách, hướng chúng ta không phải tới một lý tưởng xa vời, nhưng tới cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa, Đấng đã làm người vì yêu thương.
Xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ chí thánh của Ngôi Lời Nhập Thể, luôn nâng đỡ và gìn giữ hành trình của chúng ta.
📌 Tóm lược lời của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, trong bài giáo lý hôm nay về Hiến chế tín lý Lumen gentium, chúng ta hướng sự chú ý đến ơn gọi nên thánh phổ quát. Mỗi người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội đều được kêu gọi nên thánh: sống trong ân sủng của Thiên Chúa, thực hành các nhân đức và trở nên giống Đức Kitô.
Trung tâm của sự thánh thiện là tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân, và diễn tả cao cả nhất của tình yêu ấy là tử đạo, chứng tá tối thượng của đức tin và đức ái. Vì thế, Hội Thánh dạy rằng các tín hữu phải sẵn sàng tuyên xưng Đức Kitô, ngay cả đến đổ máu.
Tuy nhiên, sự biến đổi nội tâm giúp chúng ta nên giống Đức Kitô không thể đạt được nếu thiếu sự trợ giúp của các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể. Nhân đây, tôi cũng muốn nhắc đến cách riêng những người nam nữ dâng hiến đời mình cho Thiên Chúa qua các lời khuyên Phúc Âm: khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục, những nhân đức diễn tả sự tín thác trọn vẹn vào sự quan phòng của Thiên Chúa, theo gương Đức Kitô đã hiến dâng chính mình cho Chúa Cha với một con tim tinh tuyền.
Qua đời sống của mình, những người thánh hiến làm chứng một cách triệt để cho sự viên mãn của đời sống trong Đức Kitô, cho đến tận thập giá.
