ĐTC Lêô XIV – Loạt Bài Giáo lý Năm Thánh 2025
6. Hy vọng trong sự sống để sinh ra sự sống
Tiếp tục chuỗi giáo lý về chủ đề “Đức Kitô – Niềm Hy Vọng của Chúng Ta”, hôm nay Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta suy niệm về ý nghĩa của sự sống. Sự sống, trước hết, là một ân ban của Thiên Chúa, Đấng đã dựng nên chúng ta vì tình yêu và trong tình yêu.
Loạt bài Giáo Lý – Năm Thánh 2025
Chúa Giêsu Kitô,
Niềm Hy Vọng của Chúng Ta
IV. Sự Phục Sinh của Đức Kitô và
Những Thách Đố của Thế Giới Đương Đại
6. Hy vọng trong sự sống để sinh ra sự sống
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 26 tháng 11 năm 2025
Bài trích sách Khôn Ngoan (11,24-26):
Quả thế, Chúa yêu thương mọi loài hiện hữu,
không ghê tởm bất cứ loài nào Chúa đã làm ra,
vì giả như Chúa ghét loài nào, thì đã chẳng dựng nên.
Nếu như Ngài không muốn, làm sao một vật tồn tại nổi ?
Nếu như Ngài không cho hiện hữu,
làm sao nó có thể được duy trì ?
Lạy Chúa Tể là Đấng yêu sự sống,
Chúa xử khoan dung với mọi loài,
vì mọi loài đều là của Chúa.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chúc anh chị em một buổi sáng tốt lành và xin chào mừng tất cả!
Mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô soi sáng mầu nhiệm sự sống và giúp chúng ta nhìn sự sống trong ánh sáng của niềm hy vọng. Nhưng điều ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng hay hiển nhiên.
Ở khắp nơi trên thế giới, có biết bao cuộc đời nặng nề, đau khổ, chất chứa khó khăn, thử thách và chướng ngại phải vượt qua. Tuy nhiên, sự sống là một ân ban: con người không xin để được sinh ra, cũng không chọn để hiện hữu, nhưng được trao ban sự sống và kinh nghiệm nó trong huyền nhiệm từ khởi đầu đến tận cùng. Sự sống mang trong mình một phẩm tính phi thường: nó được trao ban, chứ không do chính ta tạo ra. Vì thế, sự sống cần được nuôi dưỡng liên lỉ – cần được chăm sóc, bảo vệ, phục hồi và thắp sáng mỗi ngày.
1. Câu hỏi về ý nghĩa sự sống – khát vọng muôn thuở của con người
Câu hỏi về sự sống là một trong những thao thức sâu xa nhất của trái tim con người. Chúng ta bước vào cuộc sống mà chẳng hề quyết định điều đó. Từ đây, những câu hỏi muôn đời tuôn trào như một dòng sông không ngừng chảy: “Tôi là ai? Tôi từ đâu đến? Tôi sẽ đi về đâu? Ý nghĩa sau cùng của hành trình này là gì?” Thật vậy, sống là khát vọng có ý nghĩa, hướng đi và niềm hy vọng. Chính hy vọng là nguồn năng lực nội tâm nâng đỡ ta giữa khó khăn, giúp ta không buông xuôi trong mệt mỏi, và làm cho ta tin chắc rằng cuộc lữ hành trần thế sẽ dẫn ta trở về nhà của Cha.
Nếu thiếu hy vọng, đời sống dễ trở thành một dấu ngoặc nhỏ giữa hai đêm dài vĩnh cửu – một khoảng tạm dừng ngắn ngủi giữa “trước” và “sau” của hành trình nhân sinh. Hy vọng vào sự sống nghĩa là nhìn trước đến đích đến, tin tưởng nơi điều ta chưa thấy, và phó thác trọn vẹn cho tình yêu của Chúa Cha, Đấng đã dựng nên ta vì yêu thương, và muốn ta được hạnh phúc.
2. Bệnh của thời đại: mất lòng tin vào sự sống
Anh chị em thân mến,
Trong thế giới hôm nay, có một căn bệnh lan rộng: sự mất niềm tin vào sự sống. Như thể con người đã cam chịu trước định mệnh tiêu cực, không còn dám hy vọng, chỉ biết từ bỏ. Khi ấy, sự sống không còn được nhìn như một ân ban, mà như một điều xa lạ, thậm chí là một mối đe doạ khiến ta phải phòng vệ để khỏi thất vọng. Chính vì thế, ngày nay hơn bao giờ hết, cần có lòng can đảm để sống và sinh ra sự sống, để làm chứng rằng Thiên Chúa là “Đấng yêu mến sự sống” như Sách Khôn Ngoan dạy:
“Chúa xử khoan dung với mọi loài, vì mọi loài đều là của Chúa.” (Kn 11,26)
3. Đức Giêsu – Đấng ban và phục hồi sự sống
Trong Tin Mừng, Đức Giêsu không ngừng bày tỏ lòng thương xót đối với người đau yếu: Người chữa lành bệnh tật, nâng dậy những thân xác và tâm hồn bị tổn thương, và ban sự sống cho kẻ chết. Qua những hành động ấy, Ngôi Lời Nhập Thể mặc khải Chúa Cha, Đấng khôi phục phẩm giá cho tội nhân, tha thứ tội lỗi, và mở rộng vòng tay đón nhận tất cả, đặc biệt những ai tuyệt vọng, bị loại trừ hay xa cách ơn cứu độ. Được sinh ra bởi Chúa Cha, Đức Kitô là Sự Sống, và Người trao ban sự sống không giữ lại gì, đến mức hiến dâng chính mạng sống mình. Và Người mời gọi chúng ta cũng hãy hiến dâng sự sống – bởi “sinh ra” nghĩa là trao ban sự sống cho người khác.
4. Trật tự sáng tạo – được sinh ra để sinh ra
Cả vũ trụ sự sống mở rộng nhờ quy luật này. Trong bản giao hưởng của tạo thành, mọi sinh vật đều nối tiếp nhau trong một “cao trào tuyệt vời”, đạt đến đỉnh điểm nơi sự kết hợp giữa người nam và người nữ – “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh mình, Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa, Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ. ” (x. St 1,27) – và trao cho họ sứ mạng sinh sản theo hình ảnh của Ngài, nghĩa là vì tình yêu và trong tình yêu.
Ngay từ khởi đầu, Kinh Thánh cho thấy: sự sống, nhất là sự sống con người, được trao ban cùng với tự do – nhưng chính đó lại trở nên bi kịch. Tự do bị lạm dụng, và tình huynh đệ bị tổn thương: Cain đã giết em mình là Abel, vì ghen tị, vì coi người anh em như mối đe dọa, chứ không phải như quà tặng (x. St 4,1–16). Trái với bạo lực ấy, Thiên Chúa vẫn trung tín với kế hoạch tình yêu và sự sống. Ngài không mệt mỏi nâng đỡ nhân loại, ngay cả khi con người – bước theo dấu Cain – để mình bị dẫn dắt bởi bản năng mù quáng của hận thù, trong chiến tranh, phân biệt chủng tộc, kỳ thị và đủ loại nô lệ mới.
5. Sinh ra sự sống – tin tưởng vào Thiên Chúa của sự sống
Sinh ra nghĩa là đặt niềm tin nơi Thiên Chúa của sự sống, và thăng tiến nhân tính trong mọi chiều kích: trước hết, trong sứ mạng làm cha và làm mẹ, ngay cả khi đời sống gia đình phải gánh nặng nhọc nhằn, thiếu thốn, hay bị giới hạn trong ước mơ. Với cùng một tinh thần ấy, “sinh ra” còn có nghĩa là: dấn thân cho một nền kinh tế hiệp thông và liên đới, mưu cầu công ích để mọi người đều được hưởng phần, tôn trọng và chăm sóc công trình tạo dựng, an ủi những ai đau khổ bằng sự lắng nghe, hiện diện và giúp đỡ vô vị lợi.
Như thế, “sinh ra sự sống” không chỉ là hành vi sinh học, mà là hành vi đức tin, hành vi của hy vọng và bác ái, phản chiếu chính tình yêu sáng tạo của Thiên Chúa.
6. Đức Kitô Phục Sinh – nguồn sức mạnh cho niềm hy vọng sống
Anh chị em thân mến,
Sự Phục Sinh của Đức Giêsu Kitô là nguồn sức mạnh nâng đỡ chúng ta trong hành trình này, ngay cả khi bóng tối của sự dữ phủ mờ tâm hồn và trí khôn. Khi sự sống dường như tàn lụi hay bị bế tắc, thì Đấng Phục Sinh vẫn tiếp tục bước đi bên cạnh chúng ta, cho đến tận cùng thời gian. Người đồng hành với chúng ta, vì chúng ta, Người là niềm hy vọng của chúng ta – Đấng làm cho sự sống nở hoa giữa những nơi tưởng như đã chết.
Tóm lược lời Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Tiếp tục chuỗi giáo lý về chủ đề “Đức Kitô – Niềm Hy Vọng của Chúng Ta”, hôm nay Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta suy niệm về ý nghĩa của sự sống. Sự sống, trước hết, là một ân ban của Thiên Chúa, Đấng đã dựng nên chúng ta vì tình yêu và trong tình yêu. Tuy nhiên, trong thế giới hôm nay, nhiều người đánh mất niềm tin vào sự sống, bị đè nặng bởi nỗi sợ và thất vọng. Đức Kitô Phục Sinh nhắc ta rằng Thiên Chúa luôn trung tín với kế hoạch tình yêu của Ngài. Khi tín thác nơi Thiên Chúa, ta được mời gọi cộng tác vào kế hoạch ấy, bằng cách sinh ra và vun đắp sự sống. Đối với các bậc làm cha mẹ, đó là ơn gọi cao quý: đón nhận niềm vui và trách nhiệm của việc sinh thành, đưa con cái vào cuộc sống và chuẩn bị cho sự sống đời đời.
Đừng sợ hãi trước hành trình này! Hãy mở lòng trong cầu nguyện, đón nhận món quà của sự sống, và tin tưởng vào Thiên Chúa – Đấng luôn yêu thương chúng ta và làm cho sự sống được triển nở nơi trần gian.
